Οι νέες συντεταγμένες της (Κεντρο)Δεξιάς

του Γιάννη Χαραλαμπίδη

Ευχάριστη έκπληξη ήταν η δήλωση του Γραμματέα της Νέας Δημοκρατίας κ.Μανώλη Κεφαλογιάννη κατά την επίσκεψή του στο Ίδρυμα και τον τάφο του Ελευθερίου Βενιζέλου. Είπε λοιπόν ο κ. Κεφαλογιάννης: «Ο εθνάρχης Ελευθέριος Βενιζέλος (με την πολιτική του) μας άφησε παρακαταθήκες που κρατούν ακόμα και σήμερα. Η πολιτική του ήταν Εθνική, ήταν Κοινωνική, ήταν Φιλελεύθερη και Δημοκρατική. Ήταν μια πολιτική στον αντίποδα της Μαρξιστικής, της Κομουνιστικής, της Λενινιστικής Θεωρίας. Ήταν μια πολιτική ενάντια στα άκρα και τις ακρότητες. Μια πολιτική, που σήμερα μπορεί να εκφραστεί μόνο από τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου και, κυρίως, τη Νέα Δημοκρατία».

Η δήλωση αυτή ήταν έκπληξη γιατί είναι έξω από τα πλαίσια στα οποία έχουμε συνηθίσει τόσο την Νέα Δημοκρατία γενικά, όσο και τον Μ.Κεφαλογιάννη ειδικότερα. Η ΝΔ, ως η μείζων κομματική έκφραση της ελληνικής Κεντροδεξιάς στα μεταπολιτευτικά χρόνια, συστηματικά απέφευγε παραδοσιακά κάθε αναφορά αντίστιξης και εναντίωσης στην Αριστερά. Εκδηλώνοντας φανερά ένα ισχυρό φοβικό σύνδρομο, αποσιωπούσε τους όρους "Δεξιά" και "δεξιός" κάνοντας μόνο λελογισμένη χρήση της "Κεντροδεξιάς" και δεν  χρησιμοποιούσε πολιτικό λόγο με ιδεολογικοπολιτικές αιχμές και γωνίες. Η ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς μετά το 1974 είχε κατωρθώσει εύκολα να προκαλεί μια μόνιμη ενοχικότητα στον ευρύτερο χώρο της ελληνικής Κεντροδεξιάς, που εκδηλωνόταν με σιωπηρή ανοχή ή και αποδοχή του κυρίαρχου ρόλου της μαρξιστικής ιδεολογίας και διαλεκτικής στον δημόσιο και τον πνευματικό βίο της χώρας, στις διάφορες φυσικά εκφάνσεις κι αποχρώσεις της.

Ο ίδιος, μάλιστα, ο Μ.Κεφαλογιάννης -χαρακτηριστική φιγούρα νεοδημοκράτη πολιτικού της άχρωμης ιδεολογικά καραμανλικής πλατφόρμας- σε δημόσια συζήτηση στην οποία συμμετείχε από κοινού με τον γράφοντα προ διετίας περίπου (ημερίδα "Προϋπολογισμός 2011, Πορεία της Ελληνικής Οικονομίας, οργάν. Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος, Ηράκλειο) δεν είχε παραλείψει να θωπεύσει γενναιόδωρα το ΚΚΕ, ως το μόνο κόμμα που έχει ιδεολογική συνέπεια και ταυτότητα. Δήλωσε μάλιστα πως ο ίδιος αν δεν πολιτευόταν από παιδί με την ΝΔ, θα βρισκόταν στις τάξεις του ΚΚΕ. Τα λόγια αυτά θα ήταν σεβαστά, κι ευχάριστα ίσως ως πολιτική αβρότης, αν δεν ήταν απολύτως ενδεικτικά του παντελούς ιδεολογικού αποπροσανατολισμού της ΝΔ, ως και πολύ πρόσφατα. Πρώτα η ΕΡΕ από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 κι έπειτα πολύ συστηματικότερα ο πολιτικός της επίγονος, η ΝΔ, από τα μέσα της δεκαετίας του 1970, απεκδύθησαν πάσης ιδεολογικής περιβολής, με αποτέλεσμα να γίνουν κόμματα χωρίς πολιτική παράδοση και ιδεολογικό πρόσημο, έπαψαν να δίνουν ιδεολογικές μάχες, έπαψαν να μάχονται για τις ιδέες και με τις ιδέες. Όμως όταν οικειοθελώς αποσύρεσαι από ένα πεδίο αντιπαράθεσης, τότε ο αντίπαλος κυριαρχεί επ' αυτού αμαχητί και ολοκληρωτικά.

Γιαυτό και ήταν ευχάριστη η έκπληξη της παραπάνω δήλωσης, γιατί σηματοδοτεί ένα αναπροσανατολισμό, ένα επανακαθορισμό των συντεταγμένων της ευρύτερης παράταξης πάνω στον πολιτικό χάρτη, κυρίως από θεωρητική/ιδεολογική άποψη. Πολλοί το λένε αυτό τον τελευταίο καιρό, με ένα λάθος κομβικό όμως κατά την κρίση μας. Λέγεται κατά κόρον ότι η ΝΔ και ο ευρύτερος χώρος της μετατοπίζονται δεξιότερα στην διάταξη της πολιτικής γεωγραφίας. Στην πραγματικότητα συμβαίνει κάτι άλλο, πολύ σπουδαιότερο. Η ΝΔ, δηλαδή οι κινητήριοι ηγετικοί της θύλακες, επανευρίσκουν την ιδεολογική ταυτότητα που είχαν ξεχάσει σε κάποιο καταχωνιασμένο κουτί. Ανακαλύπτουν ξανά ότι η παράταξη διαθέτει πλούσιο θεωρητικό και ιδεολογικό οπλοστάσιο. Σαφώς σε αυτή την διαδικασία βοήθησε πολύ η φαινομενική επέλαση μιας δυναμικής ριζοσπαστικης Αριστεράς. Η ευρύτερη παράταξη σήμερα γίνεται και πάλι φορέας και πομπός των ιδεών της, συντάσσεται και καταλαμβάνει εμφανώς ζωτικό χώρο στο πεδίο της αντιπαράθεσης των ιδεών, κάτι που ξαφνιάζει και ξεβολεύει την Αριστερά. Η αντίδραση της καθεστωτικής Αριστεράς σε όλους τους χώρους προνομιακής νομής της, στα μέσα ενημέρωσης, στα πανεπιστήμια, στον πνευματικό βίο και την κοινωνική ζωή είναι θυμωμένη και σπασμωδική, είναι αντίδραση σύγχυσης και θυμού για μια μάχη που νόμιζε κερδισμένη και ξαφνικά βλέπει να χάνεται. Η διαδικασία αυτή της ιδεολογικής αφύπνισης και του πολιτικού επανεξοπλισμού της παράταξης θα συνεχιστεί. Τα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά στις μετρήσεις της κοινής γνώμης και στο μέλλον θα γίνουν πολύ πιο απτά, με συνέπεια οι ιδεολογικοί συσχετισμοί στο κοινωνικό πεδίο να μεταστραφούν και να ακολουθήσει μια περίοδος κυριαρχίας της πολιτικής θεματολογίας και θεωρίας ιδεών της Δεξιάς.

Και ένα ιστορικό επίμετρο, αναγκαίο νομίζω, καθώς τα αριστερόστροφα παραμορφωτικά γυαλιά της μεταπολίτευσης έχουν μεταλλάξει και τις ιστορικές προσωπικότητες στην συνείδησή μας.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος ξεκίνησε την πολιτική του σταδιοδρομία, ως πολιτικός στην αυτόνομη Κρητική Πολιτεία (1898-1913), όπου αναδείχθηκε σε επικεφαλής της ριζοσπαστικής "εθνικιστικής" παράταξης και συγκρούστηκε σφοδρά με τον Ύπατο Αρμοστή πρίγκηπα Γεώργιο. Αίτημα της παράταξης Βενιζέλου ήταν η τολμηρότερη εξωτερική πολιτική και η έντονη πίεση για ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα. Το 1910 ήλθε στην Αθήνα ως πολιτικός σύμβουλος των κινηματιών αξιωματικών του Στρατιωτικού Συνδέσμου, τους οποίους επέκρινε γιατί δεν είχαν κάνει δικτατορία μετά την επανάσταση του 1909. Έγινε πρωθυπουργός με την εύνοια του βασιλέως Γεωργίου Α', πραξικοπηματικά στην ουσία, και με την σειρά του εστήριξε την μοναρχία επιβεβαιώνοντας την θέση της στο πολίτευμα και το στράτευμα. Διεμόρφωσε από νωρίς μια ελληνική realpolitik με παράλληλη υιοθέτηση του λαϊκού μεγαλοϊδεατισμού και του αστικού μεταρρυθμιστικού αιτήματος, επεκτείνοντας τα εθνικά σύνορα και εκσυγχρονίζοντας το κράτος. Συγκρούστηκε θυελλωδώς με τον βασιλέα Κωνσταντίνο Α' για την θέση της χώρας στον Α' ΠΠ και υπήρξε ο αυτουργός της κατάδυσης στον Εθνικό Διχασμό (όπως ο ίδιος παραδέχθηκε αργότερα), όμως και της αναλαμπής της πραγμάτωσης των εθνικών πόθων με την κατάληψη της Μικρασίας. Στην τελευταία του περίοδο (1928-1932) έθεσε τις βάσεις του πρώτου ουσιαστικά κοινωνικού κράτους στην Ελλάδα, στήριξε την συγκρότηση μιας μέσης τάξης και άλλαξε τις βάσεις της εξωτερικής πολιτικής με άξονα την διαβαλκανική συνεννόηση με σαφή ωστόσο παραμονή στην γραμμή της Μ.Βρετανίας. Αυτοί υπήρξαν, περιέργως ίσως για κάποιους, και οι κύριοι άξονες πολιτικής του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου.

Ο μεγάλος αυτός πολιτικός δεν δίστασε ποτέ να συνεργαστεί με ή να υποθάλψει στρατιωτικά κινήματα και στρατιωτικές κυβερνήσεις. Δεν δίστασε ποτέ να χρησιμοποιήσει σκληρά έως και αδίστακτα πολιτικά μέσα για να επιτευχθούν οι σκοποί της πολιτικής του. Υπήρξε απηνής και άτεγκτος αντίπαλος του κομμουνισμού, ο πρώτος Έλληνας ηγέτης που θέσπισε νόμους πολιτικών διώξεων και αποκλεισμών. Υπήρξε επίσης ξεκάθαρα αμύντορας της αστικής κοινωνικής οργάνωσης και της ελεύθερης οικονομίας. Ετελεύτησε τον δημόσιο βίο του με τον επίλογο: "Ζήτω ο Βασιλεύς!". Αυτή η πολιτική προσωπικότητα δύσκολα συμβιβάζεται με την λαϊκοδημοκρατική αγιογραφία που μας έχει πλασάρει η αριστερόστροφη διανόηση τις τελευταίες δεκαετίες. Η επιλογή να τονιστούν τα αστικά και φιλελεύθερα φρονήματα αλλά και ο αντικομμουνιστικός προσανατολισμός του Ελ.Βενιζέλου ήταν σαφώς ξεκάθαρη σημειολογικά και ευτυχής ιδεολογικά επιλογή του Γραμματέα της ΝΔ.

ΓΕΡΟΥΣΙΑ: ΕΝΑΣ ΘΕΣΜΟΣ ΚΑΤΑΛΥΤΗΣ ΑΛΛΑΓΩΝ

του ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΧΑΤΖΗΑΓΓΕΛΙΔΗ  

Οι απορίες και παρατηρήσεις πολλών φίλων, αλλά και αναγνωστών του new-deal, με υποχρεώνουν να επανέλθω στην πρόταση πολιτειακής αλλαγής, την οποία διετύπωσα στο άρθρο μου ΜΟΝΗ ΛΥΣΗ ΣΤΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ Η ΑΛΛΑΓΗ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ. Προφανώς, υπέπεσα κι εγώ στο λάθος όλων όσων νοιώθοντας ότι γνωρίζουν καλά ένα θέμα δεν αντιλαμβάνονται ότι οι άλλοι ίσως δεν το αντιλαμβάνονται καν.

Προς επανόρθωση πρέπει να εξηγήσω το περιεχόμενο και τη σημασία της προτεινόμενης πολιτειακής αλλαγής. Δεν ήμουν βέβαιος πως να το κάνω και από που να ξεκινήσω. Τι είναι σημαντικότερο, η εκλογή και οι αρμοδιότητες του προέδρου, η καθιέρωση της απλής αναλογικής, το ενιαίο ψηφοδέλτιο ή η λαϊκή πρωτοβουλία για δημοψήφισμα; Όσο και αν έχω ασχοληθεί με το θέμα αδυνατούσα να προκρίνω μια από τις αλλαγές ως τη σημαντικότερη.

Την απάντηση στο ερώτημά μου την έδωσε, ως απο μηχανής Θεός, ο πρώην υπουργός κ. Ιωάννης Βαρβιτσιώτης, με το εξαιρετικό του άρθρο «Ανάγκη για Συνταγματικό Δικαστήριο», το οποίο δημοσιεύθηκε στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ. Το σημαντικότερο σημείο του άρθρου είναι η τελευταία του παράγραφος, όπου κ. Βαρβιτσιώτης λέει: «Νομίζω ότι επέστη η στιγμή να σκεφθούμε μήπως θα έπρεπε να αναβιώσει ο θεσμός της Γερουσίας, όχι ως δεύτερου νομοθετικού σώματος, αλλά ως οργάνου σταθερότητας του πολιτικού μας συστήματος».

Λοιπόν ακριβώς αυτή είναι η σημαντικότερη πτυχή της προτεινόμενης πολιτειακής αλλαγής: η συγκρότηση Γερουσίας, ως ελεγκτικού και όχι νομοθετικού σώματος (Άνω Βουλή), όπως π.χ. στις Η.Π.Α. όπου το επιβάλλει ο ομοσπονδιακός χαρακτήρας του κράτους. Η χώρα μας δεν έχει ανάγκη από μια Βουλή των 300 μελών. Η Αρχή της Αντιπροσωπευτικότητας δεν φαλκιδεύεται εάν ο αριθμός των βουλευτών μειωθεί στους 200 και εκλέγονται και 100 γερουσιαστές, μέσω ενός ενιαίου εθνικού ψηφοδελτίου, όπως πρότεινε και ο καθηγητής κ. Αθανάσιος Διαμαντόπουλος σε πρόσφατο βιβλίο του. Ας φαντασθούμε 100 γερουσιαστές εκλεγμένους χωρίς την παρέμβαση των κομμάτων, ας φαντασθούμε πως έχουμε τη δυνατότητα να επιλέξουμε τους άριστους, ανεξαρτήτως πολιτικής προελεύσεως και τοποθετήσεως ενός εκάστου...

Ο ρόλος της Γερουσίας θα είναι ελεγκτικός και ρυθμιστικός. Σε αυτή θα υπάγονται όλες οι ανεξάρτητες αρχές ενώ θα επικυρώνει την εκλογή της δικαστικής ηγεσίας από τους ίδιους τους δικαστικούς λειτουργούς ή θα την ορίζει αντί του Υπουργικού Συμβουλίου. Η πλήρης ανεξαρτησία της δικαιοσύνης επιβάλλει την πρώτη λύση, η οποία, όμως, έχει το μειονέκτημα της εισαγωγής πολιτικών και λοιπών κριτηρίων στη διαδικασία εκλογής: πόσο εύκολο θα είναι για τους προέδρους και αντιπροέδρους των ανωτάτων δικαστηρίων να διοικήσουν τους χθεσινούς εκλογείς των; Συνεπώς, η επιλογή της ηγεσίας των δικαστών από μια επιτροπή της Γερουσίας εξασφαλίζει τη μέγιστη δυνατή αξιοκρατία χωρίς να βάζει σε δοκιμασία τις σχέσεις των μελών των ανωτάτων δικαστηρίων και χωρίς να φαλκιδεύει το κύρος της ηγεσίας των.

Υποθέτω όλοι αντιλαμβανόμαστε γιατί προέταξα την επιλογή της ηγεσίας της δικαιοσύνης ως σημαντικής -ίσως της σημαντικότερης- αρμοδιότητος της Γερουσίας: χωρίς -αληθώς- ανεξάρτητη δικαιοσύνη δεν υπάρχει πλήρης διαχωρισμός των εξουσιών, άρα χάνεται η πεμπτουσία του προτεινόμενου πολιτειακού συστήματος. Ομοίως και για τις -πολλές πλέον- ανεξάρτητες αρχές, οι οποίες έχουν αποκτήσει πολύ σημαντικό ρόλο στην καθημερινή μας ζωή ενώ στην πραγματικότητα μόνον ανεξάρτητες δεν είναι, στο βαθμό που η κυβέρνηση ή η εκάστοτε κοινοβουλευτική πλειοψηφία τις ορίζει.

Περαιτέρω, η Γερουσία θα είναι το ισχυρό ελεγκτικό αντίβαρο στις εξουσίες του εκλεγμένου Προέδρου, τις πράξεις του οποίου θα ελέγχει και θα περιορίζει.

- Οι υπουργοί, τους οποίους βεβαίως ορίζει ο Πρόεδρος, θα πρέπει να γίνουν αποδεκτοί από τη Γερουσία πριν αναλάβουν τα καθήκοντά τους. Ομοίως, οι επι κεφαλής των κρατικών επιχειρήσεων και οργανισμών.

- Επίσης, οι αρχηγοί των μυστικών υπηρεσιών, του Σ.Δ.Ο.Ε., ο Επίτροπος στην Ε.Ε., οι έλληνες δικαστές σε διεθνή δικαστήρια κ.α.

- Οι γερουσιαστές θα μπορούν να ελέγχουν τη λειτουργία όλων των βαθμίδων της διοικήσεως, είτε πρωτοβουλιακώς είτε κατόπιν αναφορών/καταγγελιών πολιτών.

- Η οριστική κρίση επί της συνταγματικότητος των νόμων θα εμπίπτει στις αρμοδιότητες της Γερουσίας, η οποία θα επέχει θέση Συνταγματικού Δικαστηρίου, αλλά, χωρίς να αναιρείται η δυνατότητα των πρωτοδικείων να κρίνουν. Έτσι, χωρίς να περιστέλλονται οι αρμοδιότητες της δικαιοσύνης, κάτι που θα συνιστούσε οπισθοδρόμηση, η χώρα αποκτά ένα έγκυρο και αξιόπιστο σώμα, δημοκρατικώς νομιμοποιημένο, το οποίο θα μπορεί να επιβάλλει την τήρηση του συντάγματος έναντι κάθε προσπάθειας παρακάμψεως από την εκτελεστικής εξουσία και τα κόμματα.

- Σημαντικά νομοθετήματα όπως προϋπολογισμός ή νόμοι με συνταγματική ισχύ θα πρέπει, οπωσδήποτε, να εγκριθούν και από τη Γερουσία.

- Η Γερουσία θα μπορεί να αποφασίζει την προκήρυξη δημοψηφίσματος χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του Προέδρου.

Νομίζω ότι έδωσα ένα ικανοποιητικό περίγραμμα των αρμοδιοτήτων της Γερουσίας, εκ των οποίων αποδεικνύεται σαφώς η ανάγκη ιδρύσεώς της. Θέλω να προσθέσω ότι η Γερουσία, με τις αρμοδιότητες που αποκτά, γίνεται το καλύτερο όπλο του δημοκρατικού πολιτεύματος έναντι πάσης φύσεως διαφθοράς και διαπλοκής! Όμως, πρέπει, επίσης, να καταστεί σαφές ότι η Γερουσία μπορεί να ασκήσει το ρόλο της μόνο στα πλαίσια πολιτεύματος Προεδρικής Δημοκρατίας, το οποίο επανακαθορίζει -και περιορίζει- τα δικαιώματα και τις αρμοδιότητες της εκτελεστικής (Πρόεδρος της Δημοκρατίας) και της νομοθετικής (Βουλή) εξουσίας. Η εισαγωγή του θεσμού της Γερουσίας στο σημερινό κοινοβουλευτικό σύστημα (κομματοκρατία) θα δημιουργήσει συγκρούσεις μεταξύ των παλαιών και του νέου θεσμού, καθ’ ότι εντός ενός ασαφούς (υβριδικού) πλαισίου θα προσπαθούν οι μεν γερουσιαστές να ενισχύσουν και να κατοχυρώσουν το ρόλο τους οι δε βουλευτές και υπουργοί να διατηρήσουν τα κεκτημένα τους.

Η χώρα έχει ανάγκη από ένα σύγχρονο, αληθώς δημοκρατικό και απολύτως λειτουργικό σύστημα διακυβερνήσεως. Μόνον η Προεδρική Δημοκρατία, ενισχυμένη με το θεσμό της ισχυρής Γερουσίας και το ενιαίο ψηφοδέλτιο,το προσφέρει. Υπο το πρίσμα αυτό απογοητεύει -ας μου επιτραπεί η έκφραση- η ατολμία του κ. Ιωάννη Βαρβιτσιώτη, να μην προχωρήσει σε πλήρη πρόταση υιοθετήσεως του νέου συστήματος. Θα περιμέναμε από το Νέστορα της Συντηρητικής Παρατάξεως και καλύτερο Υ.Εθ.Α. των τελευταίων 40 ετών, να ρίξει το κύρος του υπέρ των ριζοσπαστικών αλλαγών. Υπάρχει ακόμη χρόνος να το κάνει, του το επιβάλλει η πολιτική του ιστορία...

από το new-deal.gr

Μάριο Βάργκας Λιόσα - Χωρίς την Ελλάδα δεν υπάρχει Ευρώπη

Συνέντευξη του μεγάλου Περουβιανού νομπελίστα λογοτέχνη στην Μαριλένα Αστραπέλλου για το ΒΗΜagazino. Ο σπουδαίος λογοτέχνης μιλά για το έργο του, για την Ελλάδα και την Ευρώπη, για την πολιτική.

Πολιτική και σεξ ήταν ανέκαθεν το κυρίαρχο δίπολο στον κόσμο του χαμογελαστού συγγραφέα Μάριο Βάργκας Λιόσα, βραβευμένου με το Νομπέλ Λογοτεχνίας το 2010, ο οποίος απαντά με ένα ανάλαφρο, μακρόσυρτο «Siiii» και δίνει τσιριχτές καταλήξεις στις φράσεις του. Εχει πρόσφατα κερδίσει το βραβείο Κάρλος Φουέντες – άλλη μία στις... αλήθεια, πόσες διακρίσεις; Ο 76χρονος Λιόσα ξεκαρδίζεται σαν παιδάκι. «Δεν έχω μετρήσει, αλλά είναι αρκετά. Ξέρετε, ποτέ δεν ήταν μέλημά μου τα βραβεία. Δεν τα ζήτησα ποτέ, με καταλαβαίνετε; Μου δόθηκαν χάρη στη γενναιοδωρία των φορέων και των αναγνωστών μου». Τύχη, φίλε μου, τύχη. Την οποία παρεμπιπτόντως εύχεται, στην καλή εκδοχή της, τη φωτεινή, στην Ελλάδα που δοκιμάζεται.

Τον περασμένο Ιούνιο δημοσιεύτηκε η επιστολή σας στην εφημερίδα «El País», υπό τον τίτλο «Γιατί η Ελλάδα;», η οποία ήταν στην ουσία μια ερωτική εξομολόγηση απέναντι στη χώρα ή, για την ακρίβεια, στο ένδοξο παρελθόν της. Αλήθεια, πώς βλέπετε το μέλλον της; «Κοιτάξτε, μπορείς να στηλιτεύσεις ορισμένες πολιτικές κινήσεις, αλλά δεν γίνεται να στραφείς ενάντια στην κοιτίδα του δυτικού πολιτισμού. Η Ελλάδα είναι η ρίζα της Ευρώπης. Χωρίς την Ελλάδα δεν υπάρχει Ευρώπη. Τόσο απλά. Οπως γράφω και στην επιστολή μου, η Ελλάδα έμαθε στον κόσμο τις έννοιες της δημοκρατίας, της φιλοσοφίας, της ελευθερίας του λόγου. Επειτα, τα αισθητικά πρότυπα και τα πνευματικά μοντέλα έχουν ελληνική προέλευση, οπότε... Η αίσθηση που έχω είναι ότι, παρ’ όλες τις δυσκολίες, η Ελλάδα όχι μόνο θα επιβιώσει, αλλά θα παίξει και καθοριστικό ρόλο στην Ευρώπη».

Με ποιον τρόπο ακριβώς, από τη στιγμή που ο κόσμος βρίσκεται στα όρια της εξαθλίωσης; «Αντιμετωπίζουμε μια πολύ δύσκολη περίοδο και μια τρομακτική πρόκληση επιβίωσης. Πιστεύω, όμως, ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι το πιο σημαντικό πολιτικό επίτευγμα της σύγχρονης εποχής. Η κρίση θα ξεπεραστεί και η Ευρώπη θα τροποποιήσει τη λειτουργία ορισμένων θεσμών. Θα υπάρξουν αλλαγές. Δεν ανήκω στους απαισιόδοξους που υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη θα καταρρεύσει και η Ευρωπαϊκή Ενωση θα γίνει παρελθόν. Αυτά είναι ανοησίες. Ανοησίες! Το οικοδόμημα της Ευρώπης στηρίζεται σε πολύ εξελιγμένα θεμέλια για να καταρρεύσει σαν τραπουλόχαρτο».

Δεν είναι μεγάλο το τίμημα για τις χώρες του Νότου η διατήρηση της ένταξής τους σε αυτό το «οικοδόμημα»; Οι απάνθρωπες πολιτικές λιτότητας ωθούν κόσμο να μιλάει για τα «απολυταρχικά καθεστώτα», τα οποία, κόντρα στη θέληση του λαού, ακολουθούν εντολές από το εξωτερικό. «Απολυταρχικά καθεστώτα; Αυτό δεν είναι αλήθεια. Υπάρχει ελευθερία. Το ξέρετε ότι μιλάτε σε έναν “ειδικό” όσον αφορά τις δικτατορίες, τις ζήσαμε στο πετσί μας από το 1968 ως το 1980 τουλάχιστον. Γνωρίζω πολύ καλά τι συνιστά μια ελεύθερη χώρα και τι όχι. Η Ευρώπη, λοιπόν, είναι μια ελεύθερη ήπειρος, στην οποία κατά κανόνα υπάρχει δημοκρατία».

Τι πήγε στραβά, λοιπόν, σε αυτή την πολλά υποσχόμενη ήπειρο και στην ένωση των χωρών της; «Η οικονομική κρίση είναι απεχθής και οι θυσίες που απαιτούνται τεράστιες, όμως η Ευρώπη πληρώνει τις καταχρήσεις της, την ανώριμη συμπεριφορά της. Το δυστύχημα είναι ότι καλείται όλη η κοινωνία να το πληρώσει, και ιδίως οι πιο αδύναμοι, για την υπερβολή τού να ζεις πέρα και πάνω από τις δυνατότητές σου και να συσσωρεύεις χρέη που είναι τόσο μεγάλα, ώστε στο τέλος να είσαι υποχρεωμένος να δουλεύεις μόνο και μόνο για να τα αποπληρώνεις. Αυτό συμβαίνει στις χώρες του Νότου. Δεν πιστεύω, όμως, ότι έχει έρθει το τέλος του κόσμου. Πρόκειται για μια σοβαρή κρίση, η οποία όμως δεν θα κρατήσει για πάντα. Μπορεί να αποτελέσει ένα πολύτιμο μάθημα για να αποφευχθούν τα ίδια λάθη στο μέλλον. Και η ενωμένη Ευρώπη να βγει πιο ενισχυμένη. Είμαι αισιόδοξος και το τονίζω».

Είναι εφικτή η γνήσια δημοκρατία; «Νομίζω πως ναι. Ηρθα στην Ισπανία το ’58 ως φοιτητής, όταν εδώ υπήρχε μια κτηνώδης δικτατορία. Σήμερα είναι μια ελεύθερη χώρα και οι διαφορές είναι τεράστιες. Είμαι σίγουρος ότι το ίδιο συνέβαινε και στην Ελλάδα όταν είχατε τη δική σας δικτατορία. Αντιμετωπίζετε οικονομική κρίση, αλλά μπορείτε να διαδηλώσετε, να ασκήσετε κριτική, να ψηφίσετε, να αλλάξετε κυβέρνηση. Είναι πολύ σημαντικό, πιστέψτε με».

Δεν χρειάζεται αντίδραση; Πρέπει να αποδεχτούμε αδιαμαρτύρητα τις επιταγές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου;«Αυτό που θα έβλεπα ως λύση είναι να βοηθήσουν περισσότερο οι χώρες που βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση, όπως για παράδειγμα η Γερμανία. Αυτό είναι κάτι ρεαλιστικό. Ας εξετάσουμε την εναλλακτική λύση. Τι μπορείς να αντιπροτείνεις στη δημοκρατία, την ενοποίηση; Εκτός και αν θες να γίνεις Βόρεια Κορέα ή Κούβα. Η παγκοσμιοποίηση είναι ένα αμετάκλητο γεγονός και δεν είναι ρεαλιστικό να πιστεύεις ότι θα εξαφανιστεί. Δεν υπάρχει εναλλακτική λύση. Η ιδέα της Ενωμένης Ευρώπης πρέπει να ενισχυθεί και είναι ιδιαίτερα σημαντικό να πετύχει, διότι θα είναι επωφελής για όλες τις χώρες. Ιδίως για τις “μικρές χώρες”, όπως η Ελλάδα, η Ισπανία, οι οποίες θα είναι σε θέση να είναι ανταγωνιστικές σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο».

Στο αυτοβιογραφικό «Το ψάρι στο νερό» γράφετε: «Οποιος δεν είναι ικανός να νιώσει την ιδεοληπτική – φονική σχεδόν – έλξη για την εξουσία δύσκολα κατορθώνει να γίνει ένας επιτυχημένος πολιτικός». Εσείς ήσασταν υποψήφιος για την προεδρία του Περού το 1990. Τι δουλειά έχει ένας καλλιτέχνης με την πολιτική, αλλά και ποιος είναι σε θέση να αναλάβει μια τόσο μεγάλη ευθύνη; «Είναι επικίνδυνο για μια κοινωνία να εμπιστευτεί την άσκηση της πολιτικής κατ’ αποκλειστικότητα σε μια συγκεκριμένη ομάδα επαγγελματιών. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η δημοκρατία πάσχει. Ολοι θα πρέπει να συμμετέχουν, συμπεριλαμβανομένων των καλλιτεχνών και των συγγραφέων. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο συγγραφέας θα πρέπει να γίνει επαγγελματίας πολιτικός. Η συμμετοχή, όμως, στον δημόσιο λόγο, στην εξεύρεση λύσεων, στη συνεισφορά ιδεών, πιστεύω ότι συνιστά ηθική ευθύνη αν επιθυμείς να βελτιώσεις και να αλλάξεις την κοινωνία. Αλλιώς, δεν έχεις το δικαίωμα να διαμαρτύρεσαι».

Ποια είναι η θέση της λογοτεχνίας μέσα σε έναν κόσμο που έχει χάσει τις βεβαιότητές του; «Ανέκαθεν η λογοτεχνία δημιουργούσε μια εναλλακτική πραγματικότητα, βασισμένη σε εμπειρίες από την αντικειμενική πραγματικότητα, προκειμένου να εμπλουτίζει τη ζωή και να δίνει στον αναγνώστη τη δυνατότητα να κρίνει, αλλά και να καταλαβαίνει καλύτερα τον κόσμο μέσα στον οποίο ζούμε. Μέσα από τη λογοτεχνία αρχίζουμε και γνωρίζουμε καλύτερα τους περιορισμούς του, την ανεπάρκειά του δηλαδή να εκπληρώσει τις προσδοκίες μας, τις επιθυμίες, τις ελπίδες μας. Αλλά και να αναγνωρίζουμε και να κατανοούμε τον πολυποίκιλο πλούτο της ανθρώπινης κληρονομιάς και των διαφορετικών εκφάνσεών της από εθνική ή πολιτιστική άποψη, καθώς και τη θεμελιώδη αλήθεια ότι είμαστε όλοι ίσοι. Γι’ αυτό και η λογοτεχνία έχει ανατρεπτικό χαρακτήρα και της δίνεται η ευκαιρία να ανθήσει σε αυτή τη δύσκολη περίοδο. Γιατί η όξυνση της κριτικής σκέψης είναι ο κινητήρας που θέτει σε κίνηση την αλλαγή, την εξέλιξη και την πρόοδο σε μια κοινωνία».

Μια άλλη παράμετρος στην οποία έχετε εμβαθύνει με τη λογοτεχνία σας είναι οι ερωτικές σχέσεις. Οπως είπε ο Γουίλιαμ Μπόιντ, ο οποίος διασκεύασε το «Η θεία Τζούλια και ο σεναριογράφος» για τον κινηματογράφο, η δουλειά σας είναι «ένας εορτασμός της σεξουαλικής και ερωτικής ενέργειας ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες»... «Πάντα με ενδιέφεραν οι γυναίκες πολύ περισσότερο από τους άνδρες. Οι γυναίκες είναι πολύ γοητευτικές, ενδιαφέρουσες και ταυτόχρονα μυστηριώδεις, οπότε επικέντρωσα την προσοχή μου στην προσπάθειά μου να τις υπηρετήσω, να τις καταλάβω. Δεν αστειεύομαι, μιλάω σοβαρά».

Πού καταλήξατε λοιπόν; Πιστεύετε ότι ο έρωτας είναι μια έμφυτη ανάγκη ή κάτι που μαθαίνουμε να επιθυμούμε στη ζωή; «Πιστεύω ότι ο έρωτας είναι η πιο έντονη εμπειρία που μπορείς να βιώσεις στη ζωή σου. Ταυτόχρονα πιστεύω ότι δεν τον ζουν όλοι με τον ίδιο τρόπο. Τι εννοώ: ο πολιτισμός από τον οποίο προέρχεσαι διαποτίζει όλες τις εμπειρίες σου, αλλά περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο ζεις το πάθος και τον έρωτα στη σωματική του διάσταση. Αυτή είναι η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στον έρωτα που διέπεται από ερωτισμό και σε εκείνον που υπολείπεται σε ερωτισμό. Οταν ο έρωτας εμπλουτίζεται από τελετουργικές διαδικασίες και από μια ευαισθησία η οποία έχει καλλιεργηθεί σε ένα πολιτιστικό πλαίσιο, η ευχαρίστηση που αντλείς από αυτόν είναι πολύ πιο έντονη. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική παράμετρος εξευγενισμού που επιφέρει ο πολιτισμός στην ιδιωτική ζωή των ανθρώπων».

Πώς θα ορίζατε τον πολιτισμό; «Πιστεύω ότι οι τελετουργικές διαδικασίες είναι η ουσία αυτού που αποκαλούμε και αντιλαμβανόμαστε ως πολιτισμό. Δεν είναι ο πολιτισμός, εξάλλου, ένα σύνολο από εξωτερικούς τύπους τους οποίους θα πρέπει να καλλιεργούμε και να προασπιζόμαστε προκειμένου να συγκρατήσουμε και να ελέγξουμε το άγριο ζώο που κρύβουμε μέσα μας; Αυτόν τον σκοπό εξυπηρετούν και η κουλτούρα, η τέχνη, η μουσική, ο κόσμος των ιδεών. Ολες αυτές οι παράμετροι δεν εξοντώνουν, αλλά αποδυναμώνουν λίγο το τέρας μέσα μας, τα σκοτεινά ένστικτά μας. Ακόμη και αν μια κοινωνία προοδεύει στον τομέα των επιστημών και της τεχνολογίας, μπορεί να γίνει κτηνώδης και πρωτόγονη χωρίς τις τέχνες».

Και ποιος είναι ο ρόλος της οικογένειας; Στη δική σας περίπτωση, για παράδειγμα, θα λέγατε ότι ο πατέρας σας συνέβαλε αποφασιστικά στο να γίνετε ο άνθρωπος που είστε σήμερα; «Ημουν τυχερός που ο πατέρας της μητέρας μου, αλλά και η ίδια ήταν λάτρεις της ποίησης. Μου εμφύσησαν ένα αγνό όραμα του κόσμου, αλλά ο ερχομός του πατέρα μου τα ανέτρεψε όλα. Η επιρροή του επάνω μου ήταν αρνητική, γιατί ήταν πολύ αυταρχικός. Με έναν τρόπο, όμως, ναι, ευθύνεται για το γεγονός ότι έγινα συγγραφέας, επειδή χάρη στην αντιδραστική συμπεριφορά μου απέναντί του ενισχύθηκε η σφοδρή επιθυμία μου να ακολουθήσω αυτόν τον δρόμο. Ηταν ο τρόπος μου να επαναστατήσω ενάντια σε εξουσίες που μισούσα και να απογοητεύσω τον πατέρα μου! Εμαθα πολλά από αυτόν. Φρόντισα να είμαι ένας εντελώς διαφορετικός πατέρας για τα παιδιά μου. Η γυναίκα μου ήταν η αυστηρή της υπόθεσης στην ανατροφή των παιδιών μας. Εγώ ήμουν ήπιος και ανεκτικός».

Εξομαλύνθηκαν ποτέ οι σχέσεις σας; «Ζούσε στις ΗΠΑ, εγώ στην Ευρώπη, και είχαμε χάσει επαφή. Παρακολουθούσε με τον τρόπο του την πορεία μου και είχε εκπλαγεί γιατί στον δικό του κόσμο ήταν ακατανόητη η επιτυχία μέσα από τη συγγραφή βιβλίων. Για αυτόν η συγγραφή ήταν ο σίγουρος δρόμος προς την ομοφυλοφιλία».

Τι είναι αυτό που σας ωθεί να συνεχίζετε να γράφετε έπειτα από 50 χρόνια συγγραφής; «Δεν μπορώ να αντέξω την αίσθηση του κενού που νιώθω όταν τελειώνω ένα βιβλίο, οπότε ξεκινώ αμέσως ένα καινούργιο. Γενικά, δεν διαβάζω ξανά τα βιβλία μου αφότου εκδοθούν. Η προσοχή μου είναι στραμμένη στα μελλοντικά μου σχέδια και έχω πάντα τόσο πολλά να κάνω».

Είναι ένας τρόπος να αυταπατάστε ότι γεμίζετε αυτό το «κενό», ότι επιβραδύνετε το τέλος που πλησιάζει; «Ναι, έχει να κάνει με τον φόβο του θανάτου. Δεν τον έχω έγνοια, αλλά αυτού του είδους το κενό που περιγράφω σε ωθεί να οραματίζεσαι το τέλος. Οταν, όμως, κάνεις σχέδια και είσαι ενεργός, αυτή η εικόνα εξαφανίζεται εντελώς. Είναι ένας πολύ καλός τρόπος άμυνας απέναντι στον επερχόμενο αφανισμό».

Ο «τυχερός λαγός», ο γάμος με τη θεία Τζούλια και η πολιτική

 Οταν πήγαινε σχολείο, οι συμμαθητές του τού είχαν βγάλει, ερήμην του, ένα πολύ εύστοχο παρατσούκλι: «τυχερός λαγός». Το παρωνύμιο «λαγός» αφορούσε το προφανές, τα μπροστινά πεταχτά δόντια του, την ατελή οδοντοστοιχία του, που δεν έτυχε ορθοδοντικής περίθαλψης, απότοκο της τσιγγουνιάς ενός αυταρχικού πατέρα, ο οποίος εμφανίστηκε στη ζωή του όταν ήταν δέκα χρόνων. Το επίθετο «τυχερός» είχε περισσότερες προεκτάσεις. Γιατί όταν γεννιόταν, στην Αρεκίπα του Περού το 1936, η μοίρα του όριζε ότι η «τύχη» θα έπαιζε πάντα παιχνίδια μαζί του, αλλά δεν θα παρέλειπε να τον αφήνει να κερδίζει κιόλας. Το 1989, για παράδειγμα, δύο χρόνια αφότου είχε συμβάλει στην ίδρυση του κεντροδεξιού κόμματος Κίνημα Ελευθερία, γλίτωνε από μια φονική ενέδρα εναντίον του ενώ τέσσερα άτομα τραυματίζονταν.

Οταν το 1990 ήταν υποψήφιος για την προεδρία του Περού, ο Μάριο Βάργκας Λιόσα ήταν «έτοιμος να απαρνηθεί τη συγγραφική έφεση» για χάρη της πολιτικής. Δεν χρειάστηκε τελικά. Η πολιτική τον απέβαλε από τους κόλπους της, ήταν εξάλλου πολύ νεοφιλελεύθερος για τα γούστα του Περού, όπου «ο καπιταλισμός ήταν λέξη ταμπού». Ο μαρξισμός και ο σοσιαλισμός, όπως τους είχε γνωρίσει στην Κούβα και στη Σοβιετική Ενωση, τον είχαν απογοητεύσει ήδη από τη δεκαετία του ’70 και η Αριστερά έγινε για αυτόν οριστικά παρελθόν όταν το καθεστώς του Κάστρο φυλάκισε τον ποιητή Εμπέρτο Παντίλια. Απόψεις του είδους «ένα από τα χαρακτηριστικά της υπανάπτυξης είναι η πλήρης ταύτιση κυβέρνησης και κράτους, καθώς επιχειρήσεις μεταβάλλονται σε γραφειοκρατικούς ομίλους παραλυμένους από τη διαφθορά» δεν βρήκαν πρόσφορο έδαφος και «η θατσερική φωνή των Ανδεων» ακούστηκε, αλλά δεν εισακούστηκε στη χώρα των Ινκας και των ανταρτών του «Φωτεινού Μονοπατιού».

Δεν ήταν θέμα τύχης. Το Περού δεν ήταν έτοιμο για την «ελεύθερη αγορά», αλλά ούτε και για έναν πρόεδρο που ήταν άθεος και έγραφε βιβλία (και) με έντονο σεξουαλικό περιεχόμενο. Οι γυναίκες ήταν σταθερά γοητευμένες μαζί του, αλλά αυτό δεν αρκούσε. Υπήρχε και ο μύθος του γυναικοκατακτητή Μάριο, ο οποίος στα 19 του είχε παντρευτεί για μερικά χρόνια την κατά δέκα χρόνια μεγαλύτερη θεία του, Τζούλια... Ο Λιόσα έχασε, η λογοτεχνία βγήκε κερδισμένη. Και ύστερα – το 2010 –

ήρθε το Νομπέλ. Μοιραίο, αλλά καθόλου τυχαίο. Οι πολιτικές του τοποθετήσεις έχουν πολλές φορές αμφισβητηθεί, οι λογοτεχνικές του ικανότητες ποτέ. «Η δουλειά μου δεν μπορεί να διαχωριστεί από τα ιδανικά μου» επιμένει.

Οταν το 1963 είχε πρωτοεκδοθεί ένα από τα καλύτερα βιβλία του, το «Η πόλη και τα σκυλιά», οι υπεύθυνοι της στρατιωτικής σχολής Λεόνσιο Πράδο, στην οποία φοιτούσε από τα 14 του για να «συμμορφωθεί», σύμφωνα με το μοντέλο διαπαιδαγώγησης του πατέρα του, έριχναν αντίτυπα του βιβλίου στην πυρά, οργισμένοι από την περιγραφή της νοσηρής καταπίεσης που επικρατούσε σε αυτήν.

Ευπρόσδεκτη η Δημοκρατία του Βαρδάρη

του Κωνσταντίνου Χολέβα

Το βουλγαρικό περιοδικό ΦΟΚΟΥΣ και η σκοπιανή εφημερίδα ΝΟΒΑ ΜΑΚΕΝΤΟΝΙΑ δημοσίευσαν πληροφορίες, συμφώνως προς τις οποίες ο μεσολαβητής του ΟΗΕ κ. Μάθιου Νίμιτς πρότεινε στην κυβέρνηση της ΦΥΡΟΜ δύο εναλλακτικές λύσεις για το ζήτημα του ονόματος: Τη «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας»» και τη «Δημοκρατία του Βαρδάρη». Αν όντως αυτό αληθεύει έχουμε ένα θετικό βήμα ως προς τα εθνικά μας θέματα. Η δεύτερη πρόταση , η «Δημοκρατία του Βαρδάρη», είναι η πρώτη πρόταση από τότε που ασχολείται ο κ. Νίμιτς, η οποία δεν περιέχει τον όρο «Μακεδονία». Πιθανόν στη θετική εξέλιξη να έπαιξε ρόλο και η προσωπική συμμετοχή του Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά στις πρόσφατες διαβουλεύσεις του Νίμιτς με την ηγεσία του ελληνικού ΥΠΕΞ. Αποτελεί δε μία ένδειξη ότι παρά τα οικονομικά μας προβλήματα μπορούμε να στεκόμαστε αξιοπρεπώς στα εθνικά μας θέματα αρκεί να το πιστέψουμε και να το θέλουμε. Ως λαός και ως ηγεσία. 

Φυσικά δεν συμφωνώ με το πρώτο από τα προτεινόμενα ονόματα. Η «Βόρεια Μακεδονία» ανακαλεί στη μνήμη περιπτώσεις όπως το Βιετνάμ και η Κορέα. Τα  Σκόπια θα προβάλλονται παγκοσμίως ως μοναδικοί χρήστες του κρατικού πλέον όρου Μακεδονία και θα δίδεται η εντύπωση ότι κάποια στιγμή δικαιούνται να ενωθούν με τη Νότια Μακεδονία, δηλαδή να διεκδικήσουν τη Βόρειο Ελλάδα. Δεν πρέπει να αποδεχθούμε με δική μας υπογραφή αυτό το όνομα. Αν το δεχθούμε ανοίγουμε την πόρτα στα Σκόπια για να ενταχθούν σε Ε.Ε. και ΝΑΤΟ και μετά από λίγους μήνες θα σπεύσουν να αποβάλλουν τον όρο Βόρεια και να κρατήσουν το Μακεδονία. Όπως έκαναν οι Ιορδανοί. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Βρετανοί κατασκεύασαν το κράτος της Υπερ-Ιορδανίας (Transjordan). Μετά από ένα χρόνο η Βουλή της νέας χώρας αποφάσισε να αποβάλει τον ιστορικά αδύναμο προσδιορισμό Υπέρ και κράτησαν τον ιστορικά, θρησκευτικά και γεωγραφικά σημαντικότατο όρο Ιορδανία, που προέρχεται από τον ποταμό Ιορδάνη. Ποιος θα τιμωρήσει τους σκοπιανούς αν προβούν σε μία αντίστοιχη αλλαγή αφού θα έχουν υφαρπάσει την υπογραφή μας; Μήπως θα στείλει στρατό ο ΟΗΕ να επιβάλει το συμφωνηθέν όνομα; Προφανώς όχι, όπως δεν έκανε τίποτε για να διώξει τον Αττίλα από την Κύπρο μας. 

Μιλώντας για την Ιορδανία βλέπουμε ότι είναι μία ήδη γνωστή πρακτική νεότευκτες χώρες να παίρνουν το όνομά τους από τον μεγαλύτερο ποταμό της περιοχής. Άλλη αντίστοιχη περίπτωση είναι η Νιγηρία και η Δημοκρατία του Νίγηρος, από τον ομώνυμο ποταμό. Έτσι είναι λογική η πρόταση να ονομασθούν τα Σκόπια Δημοκρατία του Βαρδάρη. Βαρντάρ στη γλώσσα τους λέγεται ο ποταμός Αξιός που διασχίζει τη γείτονα χώρα και εκβάλλει δυτικά της Θεσσαλονίκης. Άλλωστε  πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και πριν ο κομμουνιστής Τίτο κατασκευάσει το τεχνητό «μακεδονικό» έθνος η τότε Γιουγκοσλαβία ονόμασε την περιοχή Σκοπίων «Βάρνταρσκα Μπανοβίνα», επαρχία του Αξιού. Τα σχετικά γραμματόσημα είναι πλέον γνωστά από δημοσιεύσεις στον Τύπο και στο Διαδίκτυο. 

Για την Ελλάδα το ζήτημα του ονόματος είναι πρωτίστως θέμα εθνικής αξιοπρεπείας. Να μην δώσουμε την εντύπωση ότι λόγω οικονομικής κρίσης κάνουμε παραχωρήσεις προς γείτονες και μάλιστα αδύναμους. Τί μηνύματα θα πάρουν οι ισχυρότεροι γείτονες και οι διεκδικούντες εδάφη και ΑΟΖ; Επιπλέον είναι και ζήτημα υπερασπίσεως της πολιτιστικής μας ταυτότητας και κληρονομιάς. Αν τα Σκόπια καθιερωθούν διεθνώς με όνομα που θα περιέχει – έστω και με προσδιορισμό- τον όρο Μακεδονία, πολύ σύντομα και εμείς οι Βορειοελλαδίτες, αλλά και οι Απόδημοι Έλληνες Μακεδόνες, δεν θα μπορούμε να ονομαζόμαστε έτσι. 

Υπό αυτό το σκεπτικό η ονομασία «Δημοκρατία του Βαρδάρη» είναι ευπρόσδεκτη από τον Ελληνισμό. Προστατεύει ταυτοχρόνως και την ιστορία και την καλή γειτονία. 

Κ.Χ. 12.1.2013

Περισσότερα: http://www.antibaro.gr/article/7107, Ἀντίβαρο

Η διελκυστίνδα πατριωτισμού-εθνομηδενισμού και οι τεκτονικές μετατοπίσεις της…

του Σωτήρη Μητραλέξη

Το 2008, πρεσβύτης πολιτικός μέντωρ με προφητικές τάσεις είχε πει στον υποφαινόμενο και σε φίλους-ομοϊδεάτες του: «τώρα εσείς θεωρείστε δεξιοί. Όταν θα έρθει η Νέα Μεταπολίτευση (ναι, από τότε υπήρχε αυτή η συζήτηση…) και γυρίσει το εκκρεμές της πολιτικής γεωγραφίας, στην Δεξιά εσείς θα θεωρείστε κεντρώοι και θα τρέχετε να μαζέψετε άλλους στα δεξιά σας, με απόψεις που θα έχουν ξεφύγει…». Τότε γελάγαμε, λέγαμε ότι ο φίλος μας είχε μασήσει υπερβολικά πολλά φύλλα δάφνης. 

Συχνά όταν είμαστε μέρος μιας μεταλλασσόμενης πραγματικότητας, δρώντα της πρόσωπα, δυσκολευόμαστε να διακρίνουμε αλλαγές σε αυτήν που θα ήταν πασιφανείς για κάποιο τρίτο πρόσωπο, για κάποιον εξωτερικό παρατηρητή. Ακριβώς αυτό συμβαίνει στην διελκυστίνδα πατριωτισμού-εθνομηδενισμού τα τελευταία χρόνια, τα χρόνια της κρίσης όπου έχουν έρθει τα πάνω-κάτω: οι αλλαγές από τότε που εισήχθη το Μνημόνιο είναι τεράστιες, ουρανομήκεις, άλλοτε απολύτως αδιανόητες, και σηματοδοτούν το παγκοίνως γνωστό: ότι η Μεταπολίτευση ως ιστορική και πολιτικοϊδεολογική περίοδος έχει ήδη πεθάνει. Καλωσήρθατε στην νέα εποχή, όπου το κυρίως μέλημά μας στο συνεχές πατριωτισμού-εθνομηδενισμού είναι… να «μαζέψουμε» τους τοξικά και νοσηρά «υπερπατριώτες». 

Πρώτα πρώτα, να ξεκαθαρίσουμε τους όρους που χρησιμοποιούμε: με τον «πατριωτισμό» αναφερόμαστε σε μια φιλοπατρία εκφραζόμενη ως εθνοκεντρισμό που διαλέγεται με μεγάλη ποικιλία θέσεων (ανάλογα με το υποκείμενο) σχετικά με την ευρωπαϊκή ενοποίηση: ο πατριωτισμός δεν είναι κατ’ ανάγκην αντευρωπαϊκός ούτε και μονότροπα φιλευρωπαϊκός. Πρόκειται περισσότερο για κάτι το αξιακό: πιστεύουμε στην θεμελιώδη αρχή της συγκρότησης του έθνους, δηλαδή στο ότι εμείς δεν είμαστε οι άλλοι και οι άλλοι δεν είμαστε εμείς. Οιστρηλατούμεθα από την τρισχιλιετή πορεία των Ελλήνων στην ιστορία και δεν προτιθέμεθα να την αφήσουμε να σταματήσει εδώ. Αφήνουμε τα ζωολογικά κριτήρια βιολογικής συνέχειας για τους αντιπάλους μας, δεν μας αφορούν ούτε κατ’ ελάχιστον, ασχέτως αν αυτά τελικά πληρούνται καθολικά ή μόνο εν μέρει. Ψηλαφούμε την συνέχεια των Ελλήνων στην γλώσσα, γιατί «τα όρια της γλώσσας μου σημαίνουν τα όρια του κόσμου μου»: δεν θα ντρεπόμαστε κιόλας επειδή έχουμε το αριστοκρατικό προνόμιο να λέμε, τρεις χιλιάδες χρόνια τώρα, τον ουρανό, ουρανό και τη θάλασσα, θάλασσα. Ψηλαφούμε την συνέχεια αυτή παντού στη ζωή μας, στις χαρές και στις λύπες μας, σε χορούς κυκλωτικούς κι άλλο τόσο ελεύθερους σαν ποταμούς. Πιστεύουμε στη διαχρονικότητα των αξιών που μας κληροδοτήθηκαν από τις προηγούμενες γενεές, στην παράδοση, την παραδεδομένη πείρα ζωής γενεών, αιώνων, και στην γόνιμη δημιουργική αφομοίωση αυτής της πείρας στο σήμερα. Μπορείς να εκτιναχθείς στο μέλλον μόνο αν έχεις γερές ρίζες στο παρελθόν. 

Με τον «εθνομηδενισμό», αναφερόμαστε στην αντίληψη –ρητή ή υπόρρητη- ότι τα έθνη είναι «φαντασιακές κοινότητες», κατασκευές-πλαστουργήματα, και ως εκ τούτου ο ελληνισμός είναι κάτι που βρίσκεται στο μυαλό μερικών ψυχολογικά ελλειμματικών, μη απελευθερωμένων από τις ιδεοληψίες που καλλιεργεί η άρχουσα τάξη για να επιτείνει την κυριαρχία της. Αυτές όμως οι διατυπώσεις είναι η προσπάθεια μετ’ακριβείας περιγραφής του ζητήματος, διότι στην πραγματικότητα ο εθνομηδενισμός ως νοοτροπία είχε καταστεί της τελευταίες δεκαετίες δεύτερη φύση της δημόσιας σφαίρας. Απόψεις υγιούς, απόλυτα φυσιολογικής σε άλλες χώρες φιλοπατρίας ευρισκόμενης αλλού σε κεντρώες ή και κεντροαριστερές πολιτικές τοποθετήσεις υφίσταντο εδώ ιδεολογική τρομοκρατία και θεωρούντο απαγορευμένες, κατακριτέες, ακραίες και αντιδραστικές, αδιανόητες, ενώ οι φορείς τους συναντούσαν ανυπέρβλητες δυσκολίες ανέλιξης στον δημόσιο χώρο, δυσκολίες προσομοιάσιμες με την απουσία «πιστοποιητικού κοινωνικών φρονημάτων» σε άλλες εποχές. Θυμάστε τα άρθρα «ανησυχούντων» για το πόσες σημαίες βγήκαν στους δρόμους το 2004; Είχε ξεμυτίσει ένα λαϊκό αίσθημα για δεκαετίες καταπιεσμένο. Καταπιεσμένο ακόμα και από την κρατική μηχανή στα σχολεία, αφού η ιστορική αντίληψη έπρεπε να μεταβληθεί, ώστε να ταυτίζεται «φιλικά» και «αλληλέγγυα» με αυτήν των σκληρών εθνικιστών άλλων κρατών (όπως συμβαίνει με τους πιο σκληρούς μύθους ακραίων κεμαλιστών, τους οποίους μπορείς να συναντήσεις εκτός Τουρκίας μόνο στα γραφόμενα προοδευτικών αναθεωρητών της Μεταπολίτευσης). Επιμένουν και σήμερα ότι συγκεκριμένα σεβάσματα του γένους αποτελούν «μύθο», μυθοπλασία για την δημιουργία μιας ομοείδειας ακριβώς επειδή αυτή δεν υπάρχει, ακόμα και αν η έρευνα συσσώρευσης εκατοντάδων πρωτογενών πηγών υπαγορεύει το αντίθετο ή οι ίδιοι οι εγγαστρίμυθοι της αποδόμησης, ενίοτε στρατευμένοι με άλλοτε εξουσιαστικές κρατικές δάφνες δεξιώτερα του κέντρου, εγκλωβίζονται στις αντιφάσεις τους. Μέγιστο κόκκινο πανί, η «ελληνική συνέχεια». Πρέπει να διαψευστεί πάση θυσία, ακόμα κι αν φτάσει κανείς στον επιστημονικό αυτεξευτελισμό επιχειρηματολογώντας ακόμα και για την ασυνέχεια της ελληνικής γλώσσας… Ο εθνομηδενιστής συνήθως αντιλαβάνεται τον εαυτό του ως κατ’ εξοχήν καλλιεργημένο και οφείλει να καμώνεται πως σέβεται π.χ. τον Σεφέρη και τον Ελύτη, βγάζει όμως φλύκταινες όταν διαβάζει τον πρώτο να γράφει για «την ψυχή του ανθρώπου καθισμένη στα γόνατα της Υπερμάχου Στρατηγού, πού είχε στα μάτια ψηφιδωτό τον καημό της Ρωμιοσύνης» και τον δεύτερο να δηλώνει ότι «ένα φύλλωμα λέξεων θα σε ντύσει ελληνικά να μοιάζεις αήττητη»… 

Όσοι ευρισκόμενοι δεξιώτερα του πολιτικού κέντρου δηλώνουν ευτυχείς που αντιστάθηκαν σε αυτήν την επέλαση από τα μετερίζια της πολιτικής τους στράτευσης, καλούνται να ξυπνήσουν, διότι καλημέρα: η Δεξιά ήταν που επέμενε δια στόματος Υπουργού Παιδείας στην παραμονή του πονηματιδίου της ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού για «θεσμικούς» λόγους, παρά την πανελλαδική κατακραυγή που εκπορεύετο ως και από την Ακαδημία Αθηνών – μόνο η αντικατάσταση της Υπουργού επέτρεψε να αναιρεθεί το όνειδος. Η Δεξιά έθετε ανθρώπους που μιλούν για την… εθνοκάθαρση στην Τριπολιτσά, αρνούμενοι κατηγορηματικά άλλες γενοκτονίες, ως προέδρους του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας. Και άλλα πολλά, ων ουκ έστιν αριθμός, που δεν είναι εδώ ο χώρος τους. 

Σήμερα, η επικυριαρχία εθνομηδενιστικών νοοτροπιών επί του ασφυκτιούντος ελληνικού λαού έχει σε μεγάλο βαθμό ανατραπεί. Οι άλλοτε επί σημιτισμού θεωρούμενοι ως «σκληροί εθνικιστές και ακροδεξιοί» ή κατηγορούνται από τους πολιτικούς τους αντιπάλους για ελλειμματικό πατριωτισμό! Όμως η χύτρα ήταν υπό πίεση, και όταν ανοίχθηκε βιαίως έβγαλε τοξικά απόβλητα, με αποτέλεσμα –κατά την προφητική ρήση- να τρέχουμε να τα μαζέψουμε και να μην φτάνουμε… 

Λόγω της ανετοιμότητας του Κοινού μας να διαχειριστεί την μεταβολή, και ελλείψει υγιών διαφορετικών του εθνομηδενισμού αφηγήσεων με δημόσια προβολή, πολλοί συμπολίτες μας έγιναν βορά διαφόρων «τρελλών», είτε εκείνων που συνωμοσιολογούν ακατασχέτως με ψεκασμούς και άλλα τινά είτε εκείνων που ανασύρουν έναν φυλετισμό που ο ελληνισμός δεν τον ήξερε ποτέ, τον γνώρισε στην ιστορία του μόνον ως ένοπλο εχθρό. Και ανέσυραν μια νοσηρή συμπάθεια σε ένα παρελθόν τεχνητού κρατικού «ελληνοχριστιανισμού», που ήταν ελάχιστα ελληνικός και προσχηματικά ορθόδοξος. Αντί να αναδείξει την ετερότητά του, που είναι το πρώτο βήμα για την πραγματική σχέση με άλλες εθνικές ετερότητες, ένα κομμάτι του ελληνικού λαού μεταμορφώνεται σε μιαν αποκρουστική αλλοίωση του πατριωτισμού, είτε ως μισανθρωπισμού είτε ως αλλοπρόσαλλης κοσμοθεώρησης αποκομμένης από την πραγματικότητα.

Η τοξική αλλοτρίωση του πατριωτισμού είτε σε καφρικό εθνικισμό και φυλετισμό είτε σε επικερδή πολιτικά πατριδεμπορία (ειδικά τώρα, που η μετοχή της πολιτικής έννοιας «πατρίδα» έχει σημειώσει limit-up) έχει κατά την γνώμη μας συγκεκριμένη θεραπεία. Εκτός από την ριζοσπαστικοποίηση που επιφέρουν οι απότομες αλλαγές και η ανέχεια, οφείλεται και στην απουσία μιας πλατιά διαδεδομένης φυσιολογικής νοηματοδότησης του Ελληνισμού. Και όταν λέμε «φυσιολογικής», εννοούμε διαφορετικής από την κρατική μας ιδεολογία του κοραϊσμού και της μετακένωσης, η οποία βλέπει τον Ελληνισμό με τα μάτια των βαυαρών αντιβασιλέων και την απουσία χιτώνων στους δημόσιους λειτουργούς και κιόνων στα δημόσια κτήρια περίπου ως εκκρεμότητα που πρέπει να καλυφθεί… Με την ιστορία του εκχριστιανισμένου Ελληνισμού και της αυτοκρατορίας της Νέας Ρώμης-Κωνσταντινουπόλεως μετέωρη, να την ασπαζόμαστε ρητορικά και να την συκοφαντούμε μέσα από τα σχολικά μας βιβλία. Ενδεχόμενο θεραπείας θεωρούμε ότι υπάρχει μόνο αν δοθεί το έναυσμα για να επανεφεύρουμε (για την ακρίβεια: να ξαναψηλαφίσουμε) συλλογικά την φιλοπατρία μας σε ένα ιστορικό βάθος τουλάχιστον διακοσίων, όχι απλώς τριανταοκτώ ετών. Και να συναντήσουμε τους προγόνους μας με τον τρόπο του Μακρυγιάννη, ως φίλους και αυτονόητα γνωστούς, όχι ως τοτέμ/αγάλματα/διατριβογραφήματα. Κείμενα-κειμήλια για αυτήν την άλλη ανάγνωση είναι, κατ’ αρχήν, τα κείμενα της γενιάς του ’30… Ας αρχίσουμε από εκεί την επαναψηλάφησή μας.

Περισσότερα: http://www.antibaro.gr/article/7073, Ἀντίβαρο

Σχηματισμός πυθμένα

Του Γιώργου Καισάριου
Υπάρχει ένα ερώτημα που αιωρείται από όλους μας τον τελευταίο καιρό, συμπεριλαμβανομένου και εμού του ιδίου. Το ερώτημα είναι, αν η προσπάθεια της πολιτικής ηγεσίας τελικά θα αποδώσει και πότε θα δούμε αυτή την περιβόητη ανάπτυξη;

Πριν απαντήσω στο ερώτημα, να πω ότι η ανάπτυξη δεν είναι κάτι που γίνεται κατά βούληση. Δεν εξαρτάται δηλαδή από κάποιον ή από την όποια πολιτική ηγεσία ή από κάποιο κόμμα. Πάνω από όλα, δεν μπορεί να γίνει άπλα αν πατήσεις κάποιο κουμπί.

Επίσης, ανάπτυξη δεν είναι συνάρτηση του τι λεφτά έχει να ξοδέψει ή να σπαταλήσει η εκάστοτε κυβέρνηση. Εδώ και 40 χρόνια όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις σπαταλούν πόρους και χρήματα (με δανεικά) για ανάπτυξη και βλέπετε που είμαστε σήμερα.

Ανάπτυξη μπορεί να υπάρξει μόνο από την αυξημένη οικονομική δραστηριότητα, που είναι όμως συνάρτηση των επενδύσεων του ιδιωτικού τομέα διότι αποσκοπεί στο κέρδος.

Οτιδήποτε άλλο δεν θα επιφέρει ανάπτυξη. Ναι μεν ορισμένα προγράμματα ευρωπαϊκών επιδοτήσεων θα βοηθήσουν, ναι μεν οι δημόσιες επενδύσεις επίσης θα βοηθήσουν, αλλά αν δεν επενδύσουν οι εκατοντάδες χιλιάδες μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις αυτής της χώρας, ανάπτυξη ουσιαστική και μακροχρόνια δεν θα δούμε.

Σημειωτέον ότι για να γίνουν αυτά, οι επιχειρήσεις αυτές θα πρέπει να αποσκοπούν στο κέρδος. Αν δεν υφίστανται οι συνθήκες και οι προϋποθέσεις για κέρδος, επενδύσεις ουσιαστικές από τον ιδιωτικό τομέα δεν θα γίνουν και δεν θα δούμε ουσιαστική -παρά περιστασιακή στην καλύτερη περίπτωση- ανάπτυξη.

Άρα πρώτο μέλημα της όποιας ελληνικής κυβέρνησης είναι να δημιουργήσει προϋποθέσεις για κέρδος. Αν δεν υφίστανται αυτές οι προϋποθέσεις, ο ιδιωτικός τομέας δεν θα επενδύσει και δεν θα έχει έσοδα και το κράτος από την κερδοφορία αυτή...

Προσωπικά όμως δεν βλέπω και πολλά που θα μπορούσα να χαρακτηρίσω προϋποθέσεις για κέρδος στη χώρα μας. Αντί αυτού, βλέπουμε έναν ανελέητο πόλεμο του κράτους κατά του επιχειρείν. Βλέπω τον πολιτικό κόσμο (όχι όλους) να μιλούν με τα χειρότερα λόγια για την πάσης φύσεως ιδιωτική πρωτοβουλία και βλέπω ορισμένους άλλους που δεν θέλουν καν να γίνουν επενδύσεις, είτε ξένες είτε ντόπιες.

Αγαπητέ αναγνώστη, μπορεί η Ευρώπη να μας κρατήσει στο ευρώ, μπορεί να μας διαγράψουν και άλλα 100 δισ. ευρώ (και θα μας τα διαγράψουν) και μπορεί να μας δίνουν κάνα ψιλό που και που (ΕΣΠΑ κτλ), αλλά αν δεν προσπαθήσουμε εμείς, ανάπτυξη δεν θα δούμε.

Δεν είναι μόνο το θέμα ότι δεν έχουμε μια σταθερή φορολογική πολιτική και ότι επικρατεί νομικό μπάχαλο, είναι και το ότι έχουμε μια γενικότερη κουλτούρα κατά του επιχειρείν.

Δεν μπορεί η Ευρώπη να καταργήσει το ΚΒΣ για εμάς, εμείς πρέπει να το κάνουμε. Δεν μπορεί να καταργήσει η Ευρώπη την υποχρεωτική δημοσίευση ισολογισμών και την υποχρεωτική εγγραφή στα επιμελητήρια. Θα έπρεπε εμείς να το κάνουμε από μόνοι μας. Όσο και να προσπαθεί η Ευρώπη να μας βάλει σε μια σειρά, αν δεν θέλουμε εμείς, σε σειρά δεν θα μπούμε. Επίσης, δεν μπορείς από την μια να πολεμάς την ιδιωτική πρωτοβουλία και από την άλλη να περιμένεις να επενδύσει λεφτά διότι έτσι σε βολεύει.

Και ναι μεν μπορεί να βρήκαμε πάτο (και το πιστεύω πραγματικά αυτό), αλλά πάτος δεν σημαίνει ότι φύγαμε πάνω και δεν σημαίνει ανάπτυξη και δεν σημαίνει ότι όλα θα πάνε καλά από δω και μπρος.

Διότι αν δεν αλλάξουμε μυαλά, στον πάτο μπορεί να είμαστε για πάρα πολύ καιρό (χρόνια ολόκληρα) χωρίς ανάσα και χωρίς προοπτική.

Άρα μιλώντας με ορολογία τεχνικής ανάλυσης, προς το παρόν έχουμε σχηματισμό πυθμένα. Ποιος σχηματισμός θα ακολουθήσει όμως δεν είναι τυχαίο, αλλά εξαρτάται από εμάς να διαμορφώσουμε το διάγραμμα.

Και ναι μεν ορισμένες φορές ακούμε καλά λόγια για την αγορά από την πολιτική ηγεσία, αλλά η αγορά έχει χορτάσει από λόγια και θέλει έργα. Και αν δεν δούμε πραγματικά έργα και αλλαγές στους θεσμούς ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για κέρδος στην χώρα μας, ο σχηματισμός πυθμένα μπορεί να έχει διάρκεια.

george.kesarios@capital.gr

Πηγή:www.capital.gr

Αντ. Σαμαράς: «Καμία χαλάρωση γιατί υπάρχει κίνδυνος να ξανακυλήσουμε»

Ο Πρωθυπουργός μιλάει στο «Βήμα» και προειδοποιεί - Προσκλητήριο σε όλους για μια νέα Ελλάδα

Εθνικό προσκλητήριο για συμμαχία ευρύτερων πολιτικών δυνάμεων και προσώπων στο πλαίσιο στήριξης της μεταρρυθμιστικής, όπως τη χαρακτηρίζει, προσπάθειας απευθύνει ο κ. Αντ. Σαμαράς με τη φράση «είμαστε ανοιχτοί σε όλους». Ο Πρωθυπουργός με συνέντευξή του στο «Βήμα της Κυριακής» τονίζει ότι γλιτώσαμε τη «δραχμοφοβία» αλλά τηρεί χαμηλούς τόνους προειδοποιώντας ότι τα δύσκολα είναι μπροστά. Αν και θεωρεί ότι ο μεγάλος κίνδυνος πέρασε, χτυπάει το καμπανάκι λέγοντας ότι δεν πρέπει να υπάρξει καμία χαλάρωση της προσπάθειας γιατί υφίσταται ο κίνδυνος να... «ξανακυλήσουμε». Προτάσσει την ανάγκη να υπάρξουν ενότητα, υπομονή, σκληρή δουλειά και συνθήκες πολιτικής σταθερότητας. Προβλέπει ότι η ανάκαμψη θα φανεί στα τέλη του 2013 και μιλάει για δύσκολη χρονιά, αν και διευκρινίζει ότι υπάρχει φως στο τούνελ. Ασκεί σκληρή κριτική στον ΣΥΡΙΖΑ για τη στάση του, ειδικά τις τελευταίες ημέρες με την υπόθεση της βίλας Αμαλία, και αφού τον κατηγορεί ότι λειτουργεί ως περιθωριακό κόμμα διαμαρτυρίας, ζητεί υπεύθυνη αντιπολίτευση. Μιλάει για το μέτωπο κατά της διαφθοράς λέγοντας ότι «είμαστε ακόμη στην αρχή της επιχείρησης “Κάθαρση”».




Κύριε πρόεδρε, εισήλθαμε σε μια εξαιρετικά δύσκολη χρονιά. Ποια είναι τα επόμενα και βασικά βήματα για τις πρώτες ημέρες του 2013;

«Το επόμενο βήμα είναι να περάσει το Φορολογικό και να πάρουμε τις επόμενες τρεις δόσεις ως τον Μάρτιο. Και αμέσως μετά τη διασφάλιση των δόσεων να εξασφαλιστεί και η ρευστότητα στην αγορά, να ενισχυθεί η αίσθηση ασφαλείας του πολίτη και λειτουργίας του κράτους και βεβαίως να κλιμακωθεί η προσπάθεια προσέλκυσης επενδύσεων. Λύνουμε συνεχώς προβλήματα ώστε τα χρήματα να αρχίσουν να φτάνουν στην πραγματική οικονομία. Και δεν θέλουμε να χαθεί λεπτό... Για παράδειγμα, μετά την επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών ανοίγει ο δρόμος για να υπάρξει ρευστότητα στην αγορά. Αλλά η ομαλοποίηση μπορεί να πάρει μερικούς μήνες. Εμείς θέλουμε να ξεμπλοκάρει αμέσως! Και αυτό σημαίνει ότι μια σειρά προβλήματα πρέπει να λυθούν επί τόπου, μια σειρά από "εργαλεία ρευστότητας" που υπάρχουν διαθέσιμα από την Ενωση πρέπει να ενεργοποιηθούν, μια σειρά γραφειοκρατικά εμπόδια να υπερπηδηθούν. Αυτό κάνουμε τώρα κατά προτεραιότητα. Δίνουμε καθημερινά μικρές και μεγάλες μάχες. Και ο κόσμος καταλαβαίνει ότι κάτι αλλάζει. Και αν κάτι αλλάζει κάθε μέρα, πολύ σύντομα αλλάζουν πολλά...».

Μιλάτε συνέχεια για ελπίδα και είστε αισιόδοξος. Από πού πηγάζει η αισιοδοξία σας αυτή, διότι μεγάλος αριθμός συμπολιτών μας είναι αρκετά απαισιόδοξος και βλέπει το μέλλον «μαύρο»;

«Η αλλαγή αρχίζει να φαίνεται σε πολλά - άλλα μικρά και άλλα μεγάλα: για παράδειγμα, για το δωδεκάμηνο Ιανουαρίου - Δεκεμβρίου 2012 το πρωτογενές έλλειμμα ήταν 3,7 δισ. ευρώ, όταν το αντίστοιχο ενδεκάμηνο της περασμένης χρονιάς ήταν 6,4 δισ.! Αυτό σημαίνει ότι για πρώτη φορά πιάνουμε τους στόχους. Για την ακρίβεια, ξεπερνάμε τους στόχους, αφού για εφέτος υπολόγιζαν το πρωτογενές έλλειμμα όχι 3,7 αλλά 4,6 δισ., παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίσαμε μέσα στο 2012. Και αυτό προοιωνίζεται ακόμη ότι μπορούμε να πιάσουμε ή και να ξεπεράσουμε και τους επόμενους στόχους. Οι ανεξόφλητες οφειλές του Δημοσίου πληρώνονται μέρα με τη μέρα. Αυτό θα βοηθήσει πολύ και τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις και τη ρευστότητα στην αγορά. Το τραπεζικό σύστημα κεφαλαιοποιείται. Οι αποκρατικοποιήσεις ξεμπλοκάρουν. Η ρευστότητα το ίδιο. Τα κέντρα της ανομίας μέσα στις πόλεις μας ανακαταλαμβάνονται ένα-ένα και ο νόμος αποκαθίσταται. Οι ύποπτοι για φοροδιαφυγή εξετάζονται σε κλίμακα που δεν έχει προηγούμενο. Ολα σιγά-σιγά αρχίζουν να μπαίνουν στον δρόμο τους. Ενώ η μεγάλη αβεβαιότητα για την Ελλάδα και για το αν θα παραμείνει στο ευρώ ανήκει πια στο παρελθόν. Ηδη διεθνής οίκος αξιολόγησης αναβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας κατά έξι μονάδες με τη μία! Ολα αυτά αργά ή γρήγορα θα φτάσουν στην πραγματική οικονομία και θα τα νιώσουν οι πολίτες. Κάνουμε ό,τι μπορούμε αυτό να γίνει γρήγορα και όχι αργά».

      

Τι απαντάτε σε όσους λένε ότι δεν αντέχουν άλλο από τις μειώσεις σε μισθούς, τα «χαράτσια», τη φορολογία, ενώ δεν μειώνεται το κόστος ζωής; Υπάρχει φως στο τούνελ και πότε;

«Αυτό είναι απόλυτα σωστό! Γι' αυτό άλλωστε έχουμε πει ότι επιδιώκουμε να ξεπεράσουμε τους στόχους μας ώστε να μπορέσουμε να διορθώσουμε και αδικίες που έχουν γίνει, όπως άλλωστε το προβλέπει για πρώτη φορά η νέα δανειακή σύμβαση. Και έχουμε βάλει στο στόχαστρο και τις τιμές. Είναι από τα πιο επίμονα ζητήματα, αλλά θα το λύσουμε κι αυτό. Φως στην άκρη του τούνελ υπάρχει διότι, εκτός του ότι απαλλαχθήκαμε από τόκους για 10 χρόνια και από χρεολύσια για 15 χρόνια, εκτός από το γεγονός ότι οι τόκοι που θα πληρώνουμε πια είναι από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη, επιπροσθέτως τα χρήματα που θα μπουν στην ελληνική οικονομία εφέτος θα είναι περισσότερα από όσα θα βγουν! Κυρίως από την πληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς ιδιώτες που ήδη άρχισε και που θα ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους μήνες. Αυτά όλα είναι μέτρα αλλαγής του "μείγματος πολιτικής", πράγμα για το οποίο μιλάμε εδώ και χρόνια. Και τώρα αρχίζει να γίνεται πραγματικότητα. Είναι δύσκολη η επόμενη χρονιά αλλά σύντομα θα αρχίσει να φαίνεται και η διαφορά».

Η χώρα πήρε μια βαθιά ανάσα, όπως έχετε πει, με τη μεγάλη δόση των 52,5 δισ. ευρώ. Θεωρείτε ότι έχει ξεπεραστεί οριστικά ο κίνδυνος εξόδου από το ευρώ;

«Πιστεύω ότι ο μεγάλος κίνδυνος πέρασε! Πρωθυπουργοί και υπουργοί Οικονομικών από όλη την Ευρώπη που ως πρόσφατα ήταν επικριτικοί ή επιφυλακτικοί απέναντι στην Ελλάδα σήμερα εκφράζουν την αισιοδοξία τους σε κάθε ευκαιρία και με κάθε τρόπο. Πλήρης ανατροπή κλίματος υπέρ της χώρας μας. Αλλά προσέξτε: καμία χαλάρωση της προσπάθειάς μας! Γιατί υπάρχει κίνδυνος να... ξανακυλήσουμε! Κανένας εφησυχασμός! Ολοι μπορούν να αισιοδοξούν. Εμείς δεν θα ησυχάσουμε αν δεν βγούμε από την κρίση οριστικά. Πάντως η "δραχμοφοβία" (ο κίνδυνος να επιστρέψουμε στη δραχμή) μοιάζει να έχει απομακρυνθεί πλήρως. Πράγμα που είναι πολύ σημαντικό για να προσελκυστούν επενδύσεις, που είναι και το μεγάλο ζητούμενο από 'δώ και μπρος, ώστε να υπάρξουν θέσεις εργασίας, να μειωθεί η ανεργία!».

Σας ανησυχεί το ενδεχόμενο κοινωνικής αναταραχής λόγω των τεράστιων δυσκολιών που θα πρέπει να αντιμετωπίσει ο ελληνικός λαός;

«Ως χώρα δείξαμε ανθεκτικότητα και ενότητα στα δύσκολα. Τώρα χρειάζεται υπομονή και σκληρή δουλειά και συνθήκες πολιτικής σταθερότητας. Ο κόσμος καταλαβαίνει πια τι γίνεται. Ηδη κερδίζουμε την εμπιστοσύνη του. Αλλά, το ξαναλέω, δεν πρέπει να εφησυχάσουμε ούτε στιγμή».

Προτάσσετε συνεχώς την ανάπτυξη, που αποτελεί και κεντρικό στοίχημα της κυβέρνησης. Ακούσαμε για μελλοντικές επενδύσεις. Μπορείτε να μας δώσετε μια εικόνα σε ποιους τομείς «παλεύετε», όπως έχετε πει και ο ίδιος, να έρθουν επενδύσεις; Υπάρχει χρονοδιάγραμμα;

«Οσον αφορά το χρονοδιάγραμμα, πρώτα ανάκαμψη και ύστερα βιώσιμη ανάπτυξη. Πιστεύω ότι η ανάκαμψη θα φανεί στα τέλη του 2013 ώστε η επόμενη να είναι η πρώτη χρονιά με "θετικό πρόσημο", δηλαδή με άνοδο του ΑΕΠ. Σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις, το πρώτο βήμα είναι οι αποκρατικοποιήσεις. Τώρα που αρχίζουν σιγά-σιγά αυτό αποτελεί μια πρώτη "ψήφο εμπιστοσύνης" στην Ελλάδα. Σε ό,τι αφορά τις άμεσες ιδιωτικές επενδύσεις - από Ελληνες και ξένους - ό,τι συμφωνία επιτύχουμε το αμέσως επόμενο διάστημα θα αρχίσει να υλοποιείται μετά από εξάμηνο τουλάχιστον. Κάνουμε ό,τι μπορούμε να επιταχύνουμε τη διαδικασία "ωρίμανσης", να παρακάμψουμε και τελικά να εξαλείψουμε τη γραφειοκρατία. Αυτό ήδη αρχίζει να φαίνεται. Οι τομείς επενδυτικών ευκαιριών είναι πολλοί: ποιοτικός τουρισμός, θεματικά πάρκα και μαρίνες, ναυτιλία και αξιοποίηση ολόκληρου του δυναμικού της με μετατροπή της Ελλάδας σε διεθνές ναυτιλιακό κέντρο, συμπεριλαμβανομένων και των ναυπηγείων. Ενεργειακά έργα, επικοινωνίες και υψηλή τεχνολογία. Αναβάθμιση της παραγωγής αγροτικών προϊόντων ποιότητας με εξαγωγικό προσανατολισμό, συμπεριλαμβανομένης και της μεταποίησής τους. Να μπορέσουμε επιτέλους να εξαγάγουμε το περίφημο ελαιόλαδο εμείς οι ίδιοι και όχι να το δίνουμε σε άλλους να το εξάγουν... νοθευμένο! Και υπάρχουν δεκάδες ακόμη ποιοτικά προϊόντα όπως το ελληνικό λάδι. Συστηματική προβολή των ελληνικών πολιτιστικών προϊόντων. Ολοκλήρωση πολλών μεγάλων υποδομών που έχουν μείνει στη μέση. Η Ελλάδα έχει τεράστιες δυνατότητες. Εμείς ιεραρχούμε τις ανάγκες μας και προωθούμε όλους τους παραγωγικούς τομείς».

Θέλετε προφανώς κυβέρνηση μακράς πνοής. Αυτό σημαίνει ολοκλήρωση τετραετίας;

«Ναι. Ο ορίζοντας αυτής της κυβέρνησης είναι τετραετίας. Μόνο έτσι θα μπορέσει να ολοκληρωθεί απερίσπαστο το μεταρρυθμιστικό μας έργο. Αλλάζουμε τα πάντα στην Ελλάδα! Σε δύο-τρία χρόνια η χώρα μας θα είναι τελείως διαφορετική απ' ό,τι είναι σήμερα. Ξεπερνάμε παθογένειες και στρεβλώσεις δεκαετιών. Απελευθερώνουμε τις δημιουργικές δυνάμεις της χώρας. Και σε αυτό καθοριστική είναι η βοήθεια που προσφέρουν οι δύο άλλοι πολιτικοί αρχηγοί. Την αλλαγή αυτή πρέπει να την ολοκληρώσουμε και ύστερα θα έλθει ο ελληνικός λαός να την κρίνει».

Είστε ικανοποιημένος από το κυβερνητικό σχήμα; Χρειάζονται αλλαγές και πότε;

«Πάντα υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης. Αλλά υπάρχουν δύο παράγοντες που δημιουργούν μόνιμη αβεβαιότητα: η φήμη επικείμενου ανασχηματισμού και η φήμη επικείμενων εκλογών! Αυτά τα δύο παραλύουν τη διακυβέρνηση! Γι' αυτό πρέπει να καταπολεμήσουμε αυτές τις δύο μόνιμες "φήμες". Κάποιες αλλαγές θα γίνουν κάποτε αλλά δεν είναι η ώρα τώρα...».

Πολλοί θέτουν το ζήτημα ότι πρέπει να ανοίξει μια συζήτηση για το ποια Ελλάδα θέλουμε τα επόμενα χρόνια. Ποια είναι η «Νέα Ελλάδα» που θέλετε; Ποιοι είναι οι βασικοί άξονες;

«Αυτή η συζήτηση έχει ήδη αρχίσει: η Ελλάδα της ανταγωνιστικότητας και όχι της κατανάλωσης από δανεικά. Η Ελλάδα της αξιοκρατίας και όχι της κυριαρχίας των "ημετέρων" και των "κυκλωμάτων" παντού. Η Ελλάδα του νόμου και όχι της ανομίας. Η Ελλάδα της δικαιοσύνης και όχι της φοροδιαφυγής. Η Ελλάδα της παραγωγής και όχι της σπατάλης. Η Ελλάδα του νοήματος της ελευθερίας και όχι της ανοησίας και της αμετροέπειας. Η Ελλάδα της ευημερίας για όλους και των ευκαιριών για όλους και όχι η Ελλάδα των στεγανών και των αποκλεισμών. Η Ελλάδα που δίνει αξιοπρέπεια στους πολίτες και υπερηφάνεια στα παιδιά της. Δεν τους πληγώνει και δεν τους διώχνει μακριά της. Αυτή την Ελλάδα οικοδομούμε».

Θα αναλάβετε πρωτοβουλία να ανοίξει μια συζήτηση για το παραγωγικό μοντέλο που χρειάζεται για τη χώρα;

«Οσο βγαίνουμε από τις δυσκολίες και τις αγωνίες των πρώτων μηνών τόσο η "ατζέντα" μετατίθεται από το πώς θα επιβιώσουμε παραμένοντας στο ευρώ στο πώς θα φτιάξουμε την Ελλάδα της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης μέσα στην Ευρώπη της ενότητας και της αλληλεγγύης».

Η «Νέα Ελλάδα» προφανώς χρειάζεται και τη στήριξη ευρύτερων δυνάμεων και όχι μόνο από τον χώρο της Κεντροδεξιάς. Είστε έτοιμος για εθνικό προσκλητήριο στη βάση μιας νέας συνεργασίας με πρόσωπα και εκτός ΝΔ;

«Αυτά που σας περιέγραψα μόλις είναι οι βασικές αρχές της παράταξής μας. Σήμερα όμως συγκλίνουν σε αυτές τις αρχές πολύ ευρύτερες δυνάμεις. Είμαστε ανοιχτοί σε όλους. Το μεταρρυθμιστικό μας έργο θα επιτύχει εφόσον το στηρίξουν όσο γίνεται περισσότεροι. Και αυτό ήδη άρχισε να συμβαίνει. Η μεταμόρφωση της Ελλάδας δεν είναι "παραταξιακό" έργο. Θα προκύψει ως αποτέλεσμα της ενότητας ολόκληρου του ελληνικού λαού».

Πολλές φορές μιλάτε για τη «Νέα Μεταπολίτευση» που έχει ξεκινήσει. Αυτή, φαντάζομαι, προϋποθέτει και νέο Σύνταγμα. Ποια είναι τα βασικά σημεία που χρήζουν αναθεώρησης;

«Τα έχω πει πολλές φορές: πλήρης διάκριση των εξουσιών ώστε: α) η εκτελεστική εξουσία να μπορεί να κυβερνά χωρίς κατακερματισμένες αρμοδιότητες και χωρίς τον φόβο του πολιτικού κόστους, β) η νομοθετική εξουσία να μπορεί να νομοθετεί και να ελέγχει χωρίς να υποτάσσεται σε μικροκομματικές σκοπιμότητες και γ) να περιφρουρηθεί η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης χωρίς συμψηφισμούς και συμβιβασμούς. Ταυτόχρονα, αναβάθμιση του Kοινοβουλίου και του ρόλου του βουλευτή, ασυμβίβαστο βουλευτή - υπουργού, δυνατότητα δημοψηφισμάτων με πρωτοβουλία πολιτών, οικονομική αυτοτέλεια της τοπικής αυτοδιοίκησης και κίνητρα για να γίνει υπεύθυνη και αναπτυξιακή. Επίσης, συγκέντρωση των κατακερματισμένων διοικητικών αρμοδιοτήτων για καλύτερη διακυβέρνηση και αποκέντρωση των υδροκεφαλικών εξουσιών για την καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη, Δικαιοσύνη που αποφασίζει και τελεσιδικεί γρήγορα και σταθερό εκλογικό σύστημα».

Νόμος και τάξη
«Περιθωριακό κόμμα διαμαρτυρίας ο ΣΥΡΙΖΑ»

Ας πάμε στο μείζον θέμα της διαφθοράς. Επί πολλά χρόνια ακούμε για κάθαρση, την οποία δεν βλέπουμε. Ολα στο φως, όσο ισχυρά και να είναι τα πρόσωπα;

«Για πρώτη φορά υποθέσεις φτάνουν στη Δικαιοσύνη και οι υπεύθυνοι καλούνται να λογοδοτήσουν. Για πρώτη φορά μεγαλόσχημοι πιάνονται και λογοδοτούν. Για πρώτη φορά κάτι αρχίζει να κινείται. Είμαστε ακόμη στην αρχή. Αλλά δεν είμαστε πια στο "σημείο μηδέν"».

Με τη λίστα Λαγκάρντ η αντιπολίτευση θέτει θέμα ευθυνών για τον κυβερνητικό σας εταίρο, τον πρόεδρο του ΠαΣοΚ κ. Ευ. Βενιζέλο. Σας κατηγορούν ότι, αν και έχει ευθύνες, τον καλύπτετε για να μη διαταραχθεί η κυβερνητική συνοχή.

«Μέχρι στιγμής αποδείξαμε ότι και την αληθινή λίστα βρήκαμε και τα προβλήματα που υπήρχαν εντοπίσαμε. Ελέγχονται 54.000 ονόματα, εκ των οποίων ήδη κλήθηκαν να δώσουν εξηγήσεις σχεδόν οι μισοί! Κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει ποτέ σε τέτοια κλίμακα ως τώρα. Αλλά αυτό δεν είναι το μόνο ούτε το κύριο μέτωπό μας κατά της διαφθοράς. Να ξέρετε ότι η διαφθορά, η φοροδιαφυγή και η γραφειοκρατία ήταν πολύ εξαπλωμένα και αλληλένδετα φαινόμενα που δεν αφορούσαν μόνο μερικές χιλιάδες πρόσωπα. Αφορούσαν πολύ περισσότερους - "μεγάλους" και "μικρούς". Το πρόβλημα όσων μας κατηγορούν δεν είναι ότι εμείς δεν κάνουμε αυτά που πρέπει. Είναι το ακριβώς αντίθετο: ότι κάνουμε αυτά που πρέπει και θα ξεβολέψουμε πολλούς βολεμένους. Χωρίς στοιχεία δεν κατηγορούμε κανέναν! Το να βάζουμε "τη λάσπη στον ανεμιστήρα" και να λερώνουμε τους πάντες είναι ο καλύτερος τρόπος για να τη γλιτώσουν οι αληθινοί ένοχοι! Κανένας αθώος δεν θα φοβάται τη σπίλωση. Και κανείς ένοχος δεν θα γλιτώσει την τιμωρία. Αυτό πρέπει να σας πω ότι ενισχύει τη συνοχή της κυβέρνησής μας. Δεν την αποδυναμώνει».

Ο βασικός σας αντίπαλος, ο κ. Αλ. Τσίπρας, σας κατηγορεί ότι εκτελείτε ουσιαστικά τις εντολές των πιστωτών. Σας δυσκολεύει ως αντίπαλος;

«Τον εαυτό του δυσκολεύει, όχι εμένα! Πάρτε για παράδειγμα την υπόθεση με τη βίλα Αμαλία. Θα περίμενε κανείς ότι ένα κόμμα που βρισκόταν ως πρόσφατα στο 4% και πήρε πριν από λίγο 26% θα γινόταν πιο υπεύθυνο. Αλλά εκείνοι λειτουργούν ως περιθωριακό κόμμα διαμαρτυρίας. Αντί να γίνουν πιο υπεύθυνοι και πιο "θεσμικοί" για να έλθουν κοντά σε αυτούς που τους ψήφισαν ή για να κερδίσουν κι άλλους, συγκρούονται συνεχώς με το δημόσιο αίσθημα! Γιατί ο κόσμος δεν θέλει "γιάφκες" αναρχικών και εστίες ανομίας παντού μέσα στις πόλεις. Δεν θυμάται με... "νοσταλγία" το όργιο των κουκουλοφόρων τον Δεκέμβριο του 2008, όταν κάποιοι τους "χάιδευαν". Με φρίκη τα θυμούνται οι πολίτες... Κι όμως κάποιοι ταυτίζονται με όλα αυτά που έχουν καταδικαστεί στη συνείδηση του κόσμου. Από στενά κομματική άποψη όσο αυτοεκτίθεται η αντιπολίτευση τόσο μικρότερο πρόβλημα έχει η κυβέρνηση... Αλλά εμείς δεν το βλέπουμε έτσι. Θέλουμε απέναντί μας κόμματα που αναλαμβάνουν ευθύνες, όχι κόμματα με ακραίες συμπεριφορές, με ακραίο λόγο, με περίσσευμα φανατισμού και λαϊκισμού και με έλλειμμα ευθύνης. Δεν βοηθάει τη χώρα ούτε η πόλωση που συνεχώς προσπαθούν να δημιουργήσουν ούτε οι εμμονές τους, από τις οποίες δεν μπορούν να ξεκολλήσουν».

Τι απαντάτε στις επικρίσεις του ΣΥΡΙΖΑ ότι επιδιώκετε την ένταση και τη ρήξη; Και ότι ουσιαστικά καταλαμβάνετε «κοινωνικούς χώρους» ελεύθερης έκφρασης και πολιτιστικής δημιουργίας;

«Μιλάμε για καταλήψεις δημοσίων χώρων που συνεχίζονταν εδώ και δεκαετίες και που αποδείχθηκαν κέντρα παρανομίας!

Τι είδους... "πολιτιστικές δραστηριότητες" εξυπηρετούν λοστοί, αντιασφυξιογόνες μάσκες, εύφλεκτα υλικά, μαδέρια και... "λάφυρα" από αστυνομικό εξοπλισμό; Μιλάμε για δεκάδες κέντρα ανεφοδιασμού έκνομων δραστηριοτήτων! Και κέντρα παραεμπορίου ακόμα. Τι απαντάνε στους πολίτες; Γίνονται ανεκτά αυτά οπουδήποτε στον κόσμο; Υπάρχει δημοκρατία που τα ανέχεται αυτά; Τι είδους... "κοινωνικοί χώροι" είναι οι γιάφκες κουκουλοφόρων; Ως τώρα η Πολιτεία έπρεπε να απολογείται γιατί τα ανέχεται όλα αυτά. Τώρα που η Πολιτεία αντιδρά, κάποιοι πρέπει να απολογηθούν γιατί τα κάλυπταν όλα αυτά και εξακολουθούν να τα καλύπτουν. Διότι η κοινωνία δεν χειροκροτεί τους κουκουλοφόρους. Είναι με το μέρος όσων θέλουν να βάλουν τέλος στη δράση τους».

Σκοπεύετε να προχωρήσετε άμεσα στην κατάθεση συντεταγμένων για τα εξωτερικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ;

«Θα γίνουν αυτά που πρέπει να γίνουν με μέθοδο και με σχέδιο».

Αναμένετε αντιδράσεις και πώς σκοπεύετε να απαντήσετε σε πιθανές τουρκικές προκλήσεις;

«Αναζητούμε δρόμους έντιμης και ειλικρινούς συνεργασίας και εξουδετερώνουμε τις προκλήσεις όποτε και από όπου προκύπτουν».

Η Μάχη του Μάρνη για την Κεντροδεξιά

Tου Στεφανου Κασιματη / kassimatis@kathimerini.gr

Κάτι λιγότερο από δεκαεννέα μήνες μάς χωρίζουν από τις 28 Ιουλίου του 2014 και την εκατονταετηρίδα από την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου: του Μεγάλου Πολέμου, όπως τον έλεγαν όσοι τον έζησαν, χωρίς μάλλον να φαντάζονται ότι είκοσι ένα χρόνια μετά τη λήξη του, το 1939, θα ερχόταν ένας ακόμη μεγαλύτερος για να τον ξεπεράσει σε μέγεθος. Υποθέτω ότι η διάρκεια του τετραετούς πολέμου, που κόστισε τη ζωή εννέα εκατομμυρίων ανθρώπων, ίσως να είχε συντομευθεί αν ο στρατός του Κάιζερ είχε κατορθώσει να φθάσει στο Παρίσι και η προέλασή του, που ξεκίνησε τον Αύγουστο του 1914, δεν είχε ανακοπεί στις αρχές Σεπτεμβρίου του ίδιου χρόνου στην περίφημη Πρώτη Μάχη του Μάρνη, την οποία οι Γάλλοι προτιμούν να θυμούνται ως «το θαύμα του Μάρνη».

Δημιουργός του «θαύματος» ήταν ο Γάλλος στρατηγός Φερδινάνδος Φος, από τους μεγαλύτερους στρατιωτικούς του αιώνα και, αν δεν κάνω λάθος, ο μόνος Γάλλος που έχει τιμηθεί με τον βαθμό του στρατάρχη από τους Βρετανούς. (Για όσους ενδιαφέρονται, το μνημείο του στο Λονδίνο βρίσκεται απέναντι από το Victoria Station και ο χώρος τον οποίο καταλαμβάνει είναι αναγνωρισμένος ως έδαφος της Γαλλικής Δημοκρατίας). Στον Φος, που είχε τη διοίκηση της 9ης Στρατιάς, ανέθεσε ο γενικός διοικητής των γαλλικών δυνάμεων στρατηγός Ζοζέφ Ζοφρ τον κρίσιμο ρόλο να επιτεθεί στο πλευρό της γερμανικής προέλασης, που πλησίαζε το Παρίσι από τα ανατολικά, και να διεισδύσει στα κενά μεταξύ της 1ης και της 2ης Στρατιάς των επιτιθέμενων. Η μάχη που ξεκίνησε στις 6 Σεπτεμβρίου και διήρκεσε σχεδόν έξι ημέρες ήταν χαοτική και σε ένα σημείο της φάνηκε ότι η 9η Στρατιά του Φος είχε φθάσει στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Η αντίδραση του Φος ήταν θρυλική και έχει περάσει πια στην Ιστορία: «Το κέντρο μου πιέζεται, η δεξιά πλευρά μου υποχωρεί, κατάσταση αρίστη, επιτίθεμαι», έλεγε το σήμα που έστειλε στον Ζοφρ.

Καταλαβαίνω ότι, εκτός του πραγματολογικού πλαισίου μέσα στο οποίο αποκτούν το πραγματικό νόημά τους, τα λόγια του Φος ακούγονται κάπως σαν μια σαχλή μπαρούφα ενός υπερφίαλου μεγαλομανούς. Στην πραγματικότητα, όμως, εκφράζουν μια αλήθεια, η οποία ισχύει σχεδόν σε κάθε είδους αποφασιστικές αναμετρήσεις και έχει εφαρμογή στη σημερινή πολιτική συγκυρία για την κυβέρνηση. Ο Φος μας λέει ότι όταν τα περιθώρια ελιγμών δεν υπάρχουν και η υποχώρηση συνεπάγεται πανωλεθρία, το μόνο που μένει είναι η επίθεση.

Παρόμοιες είναι οι συνθήκες για την κυβέρνηση. Ας δούμε, κατ’ αρχάς, τι συμβαίνει στα αριστερά της. Είτε επειδή δεν θέλει είτε επειδή δεν μπορεί είτε επειδή ισχύουν και τα δύο ταυτοχρόνως, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει βαλθεί να αποξενώσει οποιονδήποτε στοιχειωδώς εχέφρονα πολίτη θα ήταν διατεθειμένος να σκεφθεί σοβαρά τη ριζοσπαστική Αριστερά ως εναλλακτική πρόταση εξουσίας. Λίγο το πολυέξοδο φιάσκο της τριτοκοσμικού χαρακτήρα περιοδείας του αρχηγού του στη Λατινική Αμερική, λίγο το τρελό πάρτι των συνιστωσών για την υπεράσπιση των καταλήψεων, καθώς και η αδυναμία (ή απροθυμία) της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ να χαλιναγωγήσει διαφόρους απίθανους και γραφικούς τύπους, που ξεπετάγονται από τις τάξεις του για να εκφράσουν την παλαβομάρα της κατεστημένης Αριστεράς, όλα αυτά μαζί υπενθυμίζουν στους ψηφοφόρους τον πραγματικό κίνδυνο που αντιπροσωπεύει ο ΣΥΡΙΖΑ για την πορεία της χώρας και ενισχύουν τα συντηρητικά ανακλαστικά των μικροαστικών και μεσοαστικών στρωμάτων της κοινωνίας.

Περισσότερο ενδιαφέρον όμως έχουν οι εξελίξεις στα δεξιά της κυβέρνησης. Είναι πράγματι «τεχνικοί λόγοι» που υπαγορεύουν την ad hoc κοινοβουλευτική συνεργασία των Ανεξάρτητων Ελλήνων με τη Χρυσή Αυγή στην υπόθεση της λίστας Λαγκάρντ. Ωστόσο, ο συμβολισμός της κίνησης είναι σημαντικός: το κόμμα που προήλθε από τη διάσπαση της Ν.Δ. καταργεί τη θεσμική καραντίνα της Χ.Α. Ουσιαστικά, είναι ο Καμμένος αυτός που προστρέχει στον Μιχαλολιάκο, χωρίς να αντιλαμβάνεται (πράγμα το οποίο καθόλου δεν εκπλήσσει όσους έχουν παρακολουθήσει την πορεία του...) ότι, συμβολικά, του προσφέρει το κόμμα. Το δείχνει και η δημοσκόπηση της περασμένης Παρασκευής, που έρχεται να επιβεβαιώσει την επίγνωση των οπαδών του κόμματος για την ανεπάρκεια της ηγεσίας του Π. Καμμένου, αλλά και την ταυτόχρονη διατήρηση της συνοχής του πυρήνα των ψηφοφόρων του. (Αναμενόμενο για τον περί ου ο λόγος αρχηγό να δει το τυρί αλλά όχι τη φάκα...)

Και επειδή, συγχωρήστε με, αλλά έχω βάσιμους λόγους να εκτιμώ ότι ούτε ο Τέρενς ούτε ο Χαϊκάλης είναι σε θέση να καλύψουν το ηγετικό κενό που θα αφήσει ο ιδρυτής του κόμματος, η πιθανή απορρόφηση σημαντικού μέρους της δύναμης των ΑNΕΛ από την Χ.Α. σημαίνει ότι για τη Ν.Δ. ο εύκολος δρόμος της πολυσυλλεκτικότητας, μέσω του κόσμου της λαϊκής Δεξιάς, απομακρύνεται. Τι είναι αυτό που της μένει; Ο δύσκολος δρόμος της πραγματικής Κεντροδεξιάς: ρεαλισμός, υπευθυνότητα, σοβαρότητα, λογική και, προπαντός, επιδόσεις στο κυβερνητικό έργο. Η επιλογή του Φος, με άλλα λόγια. Είναι ο μόνος χώρος που μένει ελεύθερος από τις πάσης φύσεως «καταλήψεις»...

από την Καθημερινή